خبر براى مبتداى محذوف .
و متصل شدن « ال » به اين مضاف ( به اضافهء لفظيه ) جايز شده است ، اگر متصل شود « ال » به دومى ( يعنى مضاف اليه ) ، مثل الجعد الشعر ( پيچيده مو ) .
392
او بالّذي له اضيف الثّاني * كزيد الضّارب رأس الجاني
عاطفه ، عطف به بالثّانى در بيت قبلى ، متعلق به مابعد ، ماضى مجهول ، نائب فاعل جمله صله ، كاف حرف جرّ متعلق به محذوف خبر براى مبتداى محذوف ، خبر براى مبتداى محذوف ، صفت ، مضاف اليه ، مضاف اليه .
و يا متصل شود « ال » به اسمى كه به آن اضافه شده است دومى ( يعنى مضاف اليه ) ، مثل زيد الضّارب رأس الجانى ( زيد زنندهء سر مجرم ) .
393
و كونها في الوصف كاف ان وقع * مثنّى او جمعا سبيله اتّبع
عاطفه ، مضاف و مضاف اليه مبتداء ، متعلق به محذوف خبر كون ، خبر ، حرف شرط ، ماضى فعل شرط و ضمير مستتر فاعل ، حال براى فاعل ، عاطفه ، عطف به مثّنى ، مضاف و مضاف اليه مفعول مقدم ، فعل ماضى و فاعل جمله محلا منصوب صفت براى جمعا ، جواب شرط به قرينهء قبل محذوف است .
و وجود « ال » در وصف ( وصفى كه مضاف است ) كافى است ( يعنى لازم نيست بر مضاف اليه هم داخل شود ) ، اگر واقع شود آن وصف ، به صورت تثنيه و يا جمعى كه راه آن تثنيه را متابعت كرده باشد ( يعنى جمع سالم باشد كه اعراب آن و تثنيه به وسيلهء حرف است ) .
394
و ربّما اكسب ثان اوّلا * تانيثا ان كان لحذف موهلا
استيناف ، حرف تقليل ، ماء كافّه ، فعل ماضى ، فاعل ، مفعول اول ، مفعول دوم ، حرف شرط ،