تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ألفية ابن مالك ( فارسى ) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧

احكام مذ و منذ :

1 - اگر بعد از آن دو اسم مرفوع و يا جمله واقع شود ، اسم خواهند بود و نه حرف . 2 - اگر بر جمله داخل شود ، ظرف بوده و به جمله اضافه مىشوند . 3 - اگر بعد از آن دو اسم مرفوع باشد ، آن دو مبتدا و مابعد آن دو خبر است . 4 - اگر در زمان ماضى به كار رفتند ، به معناى اول مدت و در غير ماضى به معناى جميع مدت هستند . 5 - اگر مابعد خود را جرّ دادند ، از حروف جارّه خواهند بود . 6 - اگر از حروف باشند و در زمانى ماضى به كار روند ، به معناى من و در زمان حال به معناى فى خواهند بود .

معناى ربّ :

1 ) تقليل 2 ) تكثير واو و تاء براى قسم هستند . خلا و علا و حاشا براى استثناء هستند . كى به معناى لام تعليل است و در صورتى عمل جرّى خواهد داشت كه به ماى استفهام و يا ان و يا ماى مصدريه متّصل باشد ؛ لعلّ در لغت عقيل جرّ مىدهد . ماء زائده بعد از حروف من و عن و باء به كار رفته و مانع عمل جرى آنها نيست ، مانند فبما رحمة . ماء زائده بعد از دو حرف ربّ و كاف داخل شده و جلوى عمل جرّى آن دو را مىگيرد . گاهى حرف ربّ ، بعد از حرف فاء و بل ، واو حذف شده و در عين حال عمل جرّى آن باقى است ، مانند بل بلد أى ربّ بلد . اين حذف بعد از واو زياد است . برخى از ديگر حروف غير از ربّ نيز گاهى سماعا و گاهى قياسا حذف شده و در عين حال عمل جرّى آن باقى است .

باب اضافه

385
نونا تلي الأعراب او تنوينا * ممّا تضيف احذف كطور سينا
مفعول مقدّم براى احذف ، فعل مضارع و فاعل جمله صفت ، مفعول ، عاطفه ، عطف به نونا ،