آن به كار مىرود .
عامل نصب مفعول مطلق
1 - مصدر
2 - فعل
3 - وصف
جانشين مفعول مطلق ( 12 مورد )
1 - مصدر مترادف با مفعول مطلق ، مانند : افرح جذلا
2 - كلمهء كلّ و يا بعض كه به مصدر فعل اضافه شده باشند .
3 - كلمات مفيد نوع ، صفت ، عدد و يا آلت فعل ، مانند « رجع القهقرى » و « سرت أحسن السّير » و « جلدته عشر جلدات » و « ضربته سوطا » .
4 - اسم اشاره مانند « ضربته ذلك الضرب » .
5 - ضميرى كه به مصدر فعل برمىگردد ، مانند ضربته زيدا .
6 - اسم عين و يا اسم مصدر و يا مصدر فعل ديگرى كه در مادّه با آن شريك است ، مانند « أنبتكم من الارض نباتا » و « اغتسل غسلا » و
« وَ تَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا »
.
اقسام مفعول مطلق
1 - تأكيدى : ضربت ضربا .
2 - نوعى : سرت سيرذى رشد .
3 - عددى : صرت سيرتين .
مفعول مطلق تأكيدى هميشه مفرد به كار مىرود ، اما دو قسم ديگر مىتواند به صورت تثنيه و جمع نيز به كار رود .
حذف عامل مفعول مطلق
1 - ممتنع : در مفعول مطلق تاكيدى .
2 - جايز : در مفعول مطلق نوعى و عددى با وجود قرينه .
3 - واجب :
1 - مفعول مطلقى كه بدل از فعل است ، مانند : فندلا زريق المال ندل الثعالب .