خودشان است كه مىفرمودند :
« قرآن را آنطور كه مردم مىخوانند بخوانيد » « 1 » دكتر عبد الصبور شاهين مىگويد :
رواياتى كه به نقل قرائتهاى گوناگون پرداخته و متعرض كم و زيادى قرآن شدهاند روايات نادرى هستند كه قرآن توسط آنها اثبات نمىگردد . همچنين ممكن است آنها تفسير و توضيحى تلقى شوند كه به زور وارد متن قرآن شدهاند « 2 » .
پس اين نوع قرائتهاى نادر را نمىتوان در قرآن به كار برد چون با خبر واحد نقل شدهاند ، بعلاوه ممكن است همانطور كه دكتر عبد الصبور گفته ، بيان و تفسير آيات باشند .
و اظهارات ابو حيان در رابطه با قرائت آيه :
فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطانُ عَنْها
توسط ابن مسعود كه آن را ( فوسوس لهما الشيطان عنها ) خوانده مؤيد اين مطلب است .
ابن مسعود گفته : اين قرائت ، مخالف قرآنى است كه مورد اتفاق است به همين جهت سزاوار است كه تفسير باشد « 3 » .
اين مطلب در مورد بعضى رواياتى كه از طريق شيعه وارد شده نيز صادق است .
اهل سنت هم ، راجع به اختلاف در قرائت ، دست به تأليف زدهاند و دهها كتاب در اين مورد برشته تحرير در آوردهاند .
در اين زمينه به كتاب ( المصاحف ) ابن ابى داود سجستانى و تفسير زمخشرى و طبرى و سايرين مراجعه فرمائيد ، كه در صورت مشاهده آنها ، تعجب خواهيد كرد .
هامش
( 1 ) الكافى : ج 2 ، ص 219
( 2 ) تاريخ القرآن : ص 82
( 3 ) البحر : ج 1 ص 159 بنقل از تاريخ القرآن : ص 96