مىشدند ، در تقسيمبندى سورهها شك و ترديدى وجود داشته است .
برخى از آنها كه در مصحف عثمانى حاضر ، از هم جدا هستند ، قبلا اين چنين مجزا نبودند . بدين ترتيب مىتوان توضيح كرد كه چرا ميان سورههاى 8 و 9 جملهء عنوانى ( بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ) وجود ندارد . اين عنوان ، شاخص سورهء جديد است . در اصل اين دو سوره يك واحد متوالى را تشكيل مىداده است .
اين مصاحف در جزئيات و در قرائتها خيلى متفاوت بودهاند . مع ذلك امروز ما نمىدانيم كه آيا قرائتهائى كه بعدها به ابى ، على ( ع ) و ابن مسعود و غيره نسبت داده شده ، آيا مربوط به اين عصر مىباشد يا نه . با وجود اين ، بسيارى از اين قراءتها به نخستين مصاحف مىرسد . چنان كه ظاهرا هنوز يكى از آنها براى ما قابل دسترس است .
در قرآن مجيد ( سورهء 6 103 ) چنين خوانده مىشود :
1 - سوگند به سرنوشت ! 2 - كه انسان در زيان و فناست 3 - مگر آنها كه ايمان آوردند و كارهاى نيك انجام دادهاند . . .
ولى در كنار اين متن ، دو متن ديگر نيز مىشناسيم :
قراءت منسوب به ابن مسعود قرائت منسوب به على ( ع ) 1 - سوگند به سرنوشت ! 1 - سوگند به سرنوشت ! 2 - مسلما ما انسان را آفريديم براى 2 - سوگند به سختىهاى زمان ! زيان ( و او در زيان است تا پايان زمان ) 3 - مگر آنها كه ايمان آوردند 3 - كه انسان در زيان است و انجام دادند . . .
4 - و او در آنجاست تا پايان زمان . . . « 59 »
هامش
( 59 ) جفرى 111 - 192 . لازم است تذكر دهيم كه قراءت ابن مسعود به زبان عربى