ثمّ لم يزل يقول « لا إله إلّااللَّه » حتّى قُبِض عليه السلام في أوّل ليلة من العشر الأواخر « 1 » من شهر رمضان « 1 » ليلة إحدى وعشرين ، ليلة الجمعة ، « 2 » سنة أربعين « 2 » من الهجرة « 3 » . « 4 »
هامش
( 1 ) ( 1 - 1 ) [ لم يرد في الفقيه ] .
( 2 - 2 ) [ الفقيه : « الأربعين سنة » ] .
( 3 ) - [ زاد في التّهذيب : « وزاد فيه إبراهيم بن عمر ، قال : قال أبان : قرأتها على عليّ بن الحسين عليه السلام ، فقال عليّ بن الحسين : صدق سليم » ] .
( 4 ) - سليم مىگويد : هنگام وصيت أمير المؤمنين عليه السلام به فرزندش امام حسن عليه السلام حاضر بودم . حسين ومحمد وتمام فرزندان ورؤساى أهل بيتش وشيعيانش نيز حضور داشتند . حضرت كتاب واسلحهاش را به امام حسن عليه السلام داد وفرمود : « فرزندم ! پيامبر صلى الله عليه وآله به من دستور داده ، تا تورا جانشين خود كنم وكتابها واسلحهام را به تو تحويل دهم ، همانطور كه پيامبر مرا جانشين خود قرار داد وكتابها واسلحهاش را به من داد . پيامبر به من دستور داده است كه چون مرگ تو نيز فرا رسيد ، آن را به برادرت حسين بدهى . » سپس رو به فرزندش حسين كرد وفرمود : « پيامبر به تو نيز دستور داده كه آن را به فرزندت علي بن الحسين تحويل دهى . » وبعد رو به علي بن الحسين كرد وبه أو فرمود : « پيامبر به تو دستور داده كه آن را به فرزندت محمد بن علي بدهى ، از قول پيامبر واز قول من به أو سلام برسان . »
سپس رو به فرزندش حسن كرد وفرمود : « پسرم ! تو صاحب اختيار أمور وولى خونم هستى ، اگر بخشيدى حق دارى واگر كشتى يك ضربه به جاى همان ضربه بزن وخطا وتجاوز نكن . »
سپس فرمود : بنويس :
« بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم ، اين وصيت علىبن أبي طالب است ، وصيتش اين است : شهادت مىدهد كه خدايى جز اللَّه وجود ندارد ، يگانه است وشريك ندارد ، ومحمد بنده وپيامبر اوست ، أو را به هدايت ودين حقيقي فرستاده وآن دين را بر همه دينها برترى داده است ، اگر چه مشركان را خوش نيايد ، نماز ، عبادات ، زندگى ومرگم براي خداوند ، پروردگار جهان است كه شريك ندارد . به اين مطلب دستور داده شدهام ومن از تسليم شدگانم .
سپس وصيت مىكنم تورا اى حسن واى همهء فرزندان واهلبيتم واى همه كساني از مؤمنين كه نوشتهء من به دست أو مىرسد : به تقوى وپرهيزكارى پروردگارتان ، واين كه مسلمان از دنيا برويد ، همگى چنگ به ريسمان خدا زنيد ومتفرق نشويد ، آن نعمت خدا را به ياد آوريد كه دشمن يكديگر بوديد وخداوند بين قلبهاى شما دوستى والفت ايجاد كرد .
از پيامبر صلى الله عليه وآله شنيدم كه مىفرمود : اصلاح بين دو نفر بهتر از بسيارى از نماز وروزه است ، ودشمنى دين را از بين مىبرد وفساد بين دو نفر است . » قوتى ونيرويى جز به كمك خداوند وجود ندارد . به خويشانتان توجه داشته باشيد ، با آنان رفت وآمد كنيد تا خداوند حساب را بر شما سبك گرداند .
خدا را خدا را در نظر داشته باشيد دربارهء يتيمان ، مبادا دهانشان خالى بماند ، مبادا با بودن شما از بين بروند .