فلمّا صُرع ، وقف عليه الحسين عليه السلام ، وقال له : أنت كما سمّتك امّك الحرّ ؛ حرّ في الدّنيا وسعيد في الآخرة .
السّماوي ، إبصار العين ، / 121 / مثله الحائري ، ذخيرة الدّارين ، 1 / 198
والحرّ بن يزيد : فإنّه لمّا قُتل ، مشى إليه ، وقال له : أنت كما سمّتك امّك . « 1 » السّماوي ، إبصار العين ، / 132 / مثله الزّنجاني ، وسيلة الدّارين ، / 415
هامش
- 3 . آفرين بر حر ! ميان گرد وغبار مرگها ، هنگامى كه دلاوران با سينهء شمشيرها به خود ارزش مىدهند .
4 . آفرين بر حر ! كه حسين را يارى كرد وبه هدايت ورستگارى نائل شد .
5 . آفرين بر حر ! كه چون ( هنگام توبه ) حسين را خواند وجانبازى نمود .
6 . پروردگارا ! أو را در بهشت پناه ده وبا زيبا چشمان نمكين همسر گردان .
سپهر ، ناسخ التواريخ سيدالشهدا عليه السلام ، 2 / 265 - 266
واز آن پس خويشتن ( رضوان اللَّه عليه ) به عز شهادت برخوردار وامام حسين عليه السلام گاهى كه خون از وى روان بود ، أو را حاضر گشت .
فقال : « بخ بخ أنت حرّ كما سمّيت في الدّنيا والآخرة . »
فرمود : « خه خه 1 تو حر وآزاد هستى . چنان كه ناميده شدهاى ، در دنيا وآخرت نيز حرّى واز آتش نيران آزادى . »
آنگاه اين شعر قرائت همى فرمود :« لنِعْمَ الحرّ حرّ بني رياح * صبور عند مختلف الرِّماح
ونِعْمَ الحرّ إذ نادى حسيناً * فجاد بنفسه عند الصّياح »واز اين پيش به اين دو شعر أشارت رفت ونيز در كتب رواة معتبر اين شعر به علاوة اين بيت به علي بن الحسين عليهما السلام منسوب است كه در رثاى حربن يزيد فرموده :« فيا ربِّي أضفه في جنان * وزوِّجه مع الحور الملاح » 21 . خه خه : كلمهء تحسين در فارسي ، يعنى به به ، خوشا خوشا .
2 . پس اى پروردگار من ! در بهشت از حر پذيرايى كن وأو را با زيبا چشمان نمكين نيكمنظر همسر فرما .
سپهر ، ناسخ التواريخ حضرت سجاد عليه السلام ، 2 / 214
( 1 ) - فتال نيشابورى در « روضة الواعظين » در مقتل حر گفته است كه : حسين بر بالينش آمد وخونش هنوز مىجوشيد وبه أو فرمود : « به به اى حر ! تو چنانچه مادرت نامت نهاده ، حرّى در دنيا وآخرت . »
سپس حسين مىسرود :« چه خوش حرّى است حر بنى رياحم * شكيبا زير نيزه ودر پناهم
چه خوش حرّى كه مىخواند حسينش * ببخشد جان بجنگد در سپاهم »كمرهاى ، ترجمهء نفس المهموم ، / 125