آن أمور ، چيزى است كه سود آن به والى مىرسد ، يعنى جمع آورى ماليات ، واز جمله آنها چيزهايى است كه به سود رعيّت است ، وآن عبارت است از پيكار با دشمنان مردم واصلاح أمور آنها با سياست وحسن سرپرستى ، واز جملهء آن أمور ، مواردى است كه نفعش هم به والى وهم به رعيّت مىرسد از قبيل آباد سازى شهرها ونواحي .
( 66238 - 66236 ) آن گاه ، نخست پنج دستور براي خودسازى شخص مالك داده است :
1 - تقوا وترس از خدا ، قبلا بيان اين مطلب گذشت كه تقوا أساس هر فضيلتى است .
( 66266 - 66239 ) 2 - پيروى أوامر الهى از واجب ومستحب كه در كتاب خدا ، آمده است ، وبا عبارت : لا يسعد ( به خوشبختى نمىرسد ) تا كلمهء : اضاعتها ( تباه ساختن آنها ) ، أو را ترغيب ووأدار به أطاعت از أوامر الهى كرده است . وبيان اين مطلب به تكرار انجام شده است .
( 66288 - 66267 ) 3 - در نبرد با دشمن ، ومبارزهء با منكرات ، خداوند سبحان را با دست ، دل ، وزبانش ، يارى كند ، وبا عبارت : قد تكفّل ( خداوند بر خود واجب شمرده است ) تا جملهء : اعزّه ( أو را عزيز وارجمند گرداند ) أو را به يارى خدا وأدار كرده است همان طورى كه در آية شريفه آمده :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ
« 1 » .
( 66295 - 66289 ) 4 - به هنگام خواستهها وخواهشها ، نفس را سركوب كند . واين فرمان ، دستور به داشتن فضيلت عفت نفس است .
( 66307 - 66296 ) 5 - هنگام سركشى نفس ، جلو آن بايستد وأو را باز دارد . اين دستور به فضيلت صبر وشكيبايى از پيروى هواي نفس است كه خود فضيلتى در تحت فضيلت پاكى وعفت است . واز هواي نفس با عبارت : انّ النّفس تا آخر ، بر
هامش
( 1 ) سوره محمد ( 47 ) آية ( 7 ) يعنى : اگر شما خدا را يارى كنيد خدا هم شما را يارى مىكند وثابت قدم مىگرداند .