الطّبري ، التّاريخ ، 5 / 431 - عنه : القمي ، نفس المهموم ، / 259 - 260 ؛ بحر العلوم ، مقتل الحسين عليه السّلام ، / 374 - 375 ؛ المحمودي ، العبرات ، 2 / 26
حدّثنا عليّ « 1 » بن عبد العزيز ، ثنا محمّد بن سعيد بن الأصبهانيّ ، ثنا شريك ، عن عطاء
هامش
- گفت : « هرگز ، سوى پروردگار رحيم وتوبهپذير ودر خور أطاعت مىروم . »
آنگاه گفت : « اين كيست ؟ »
يارانش گفتند : « ابن حوزه . »
گفت : « پروردگارا ! أو را به حوزه آتش ببر . »
گويد : اسبش أو را به طرف جويى برد كه در آن افتاد وپايش در ركاب بماند وسرش به زمين افتاد وأسب روان بود وأو را مىبرد وسرش به سنگها ودرختها مىخورد تا جان بداد .
به گفتهء سويد بن حيه أسب عبد اللّه بن حوزه بيفتاد وپاى چپش در ركاب ماند وپاى راست بيرون ماند وجدا شد وأسب تاخت آورد وسرش را به سنگها وتنهء درختها مىزد تا جان داد .
مسروق بن وائل حضر مىگويد : من جزو نخستين سوارانى بودم كه سوى حسين روان شدند . با خودم گفتم : « جزو جلوتريها بروم شايد سر حسين را به دست آرم وبه سبب آن به نزد ابن زياد منزلتي بيابم . »
گويد : چون پيش حسين رسيديم ، يكى از جماعت به نام ابن حوزه پيش رفت وگفت : « حسين ميان شماست ؟ »
گويد : حسين خاموش ماند وابن حوزه بار دوم اين سخن را گفت ، حسين همچنان خاموش ماند وچون بار سوم بگفت ، گفت : « به أو بگوييد : بله ، اين حسين است . چه مىخواهى ؟ »
گفت : « اى حسين ! خبردار كه سوى جهنم مىروى . »
گفت : « هرگز ، سوى پروردگار رحيم وتوبهپذير ودر خور أطاعت مىروم . »
آنگاه گفت : « تو كيستى ؟ »
گفت : « ابن حوزه . »
گويد : پس حسين دو دست برداشت چنانكه سفيدى زير بغل أو را از بالاى جامه بديديم . آنگاه گفت : « خدايا أو را به حوزهء جهنم بر ! »
گويد : ابن حوزه خشمگين شد وخواست كه أسب سوى وى تازد ، اما ميان وى وحسين نهرى بود .
گويد : پاى وى در ركاب بود وأسب با وى برجست كه از آن بيفتاد .
گويد : پاى وساق وران وى جدا شد ونيم ديگرش در ركاب بود .
راوي گويد : مسروق بازگشت وسپاه را پشت سر نهاد .
گويد : از أو سبب پرسيدم . گفت : « از اين خاندان چيزى ديدم كه هرگز با آنها جنگ نمىكنم . »
گويد : « آنگاه جنگ درگرفت . »
پاينده ، ترجمهء تاريخ طبري ، 7 / 3031 - 3033
( 1 ) - [ وفي الخوارزميّ والعبرات مكانه : « وأخبرني الحافظ صدر الحفّاظ أبو العلاء الحسن بن أحمد -