وبازگشتى براي تو جز به سوى أو نيست وجنگ مكن مگر با كسى كه با تو بجنگد . بامدادان ودر هنگام عصر كه هوا سرد است به سير پرداز ، ودر وسط روز لشكر را به استراحت وأدار وبه آسانى راه برو ، ودر أول شب راه مرو ، كه خداوند آن را براي آرامش وآسايش قرار داده ، ونه براي كوچ كردن . پس در أول شب ، تن ومركبت را آسوده بگذار وچون توقف كردى ( شب استراحت نمودى ) هنگامى كه سحر آشكار مىشود يا هنگامى كه فجر طلوع مىكند روانه شو ، وهر گاه با دشمن روبرو شدى ، در ميان لشكر خود بايست وبه دشمن نزديك مشو ، مانند كسى كه مىخواهد جنگ بر پا كند ، واز آنان دور مشو ، مانند كسى كه از جنگ مىترسد ، تا وقتي كه فرمان من به تو برسد ، ونبايد دشمنى با آنها شما را وأدار به جنگ با آنان كند پيش از آن كه ايشان را به سوى حق بخوانيد وبا آنها ، اتمام حجت كنيد . »
[ شرح ]
( 56797 - 56778 ) روايت شده كه حضرت ، معقل را از مداين با سه هزار مرد فرستاد وبه أو فرمود از طريق موصل برو ، تا در رقّه با من ملاقاة كنى وسپس مطالب بالا را برايش بيان كرد ، تا آخر فصل ، معقل از مداين خارج شد ، تا رسيد به منزل حديثه كه در آن أوقات محل فرود آمدن مردم بود ، همان جايى كه بعدا محمد بن مروان شهر موصل را بنا كرد واز آن جا گذشتند تا به رقّه رسيدند وحضرت را آن جا ملاقاة كردند .
چون معقل بن قيس عازم سفر بود كه براي خداى تعالى با دشمنان حق بجنگد لذا امام أو را امر به تقوا كرده است كه بهترين توشهء راه خداست .
( 56810 - 56798 )
الذي لا بدّلك من لقائه ولا منتهى لك دونه ،
در اين سخن امام ( ع ) فايدههاى چندى است كه اكنون به شرح آن مىپردازم :
1 - امام ( ع ) با توجه دادن معقل به اين كه ناگزير به پيشگاه الهى خواهد