را با زور به كارى وأدار سازد ، بر خلاف كسى كه أو را مسؤول قرار داده است ونمىتواند به كار خطيرى از أمور مالي وغير آن اقدام كند مگر با دليل از طرف كسى كه وى را بر بندگان ، رئيس وبر سرزمينها امين قرار داده است ، وجملهء وانّ عملك تا من فوقك مقدمهء أول وصغراى قياس را تشكيل مىدهد وتقدير كبراى آن از اين قرار است ، هر كس چنين ويژگيهايى داشته باشد حق ندارد بر خلاف ما فوق خود در امرى استبداد به خرج دهد وجز با اطمينان كامل از طرف وى دست به امر با اهميت وخطرناكى بزند وسپس برخى از أموري را كه استبداد ومخاطره در آن روا نيست كه عبارت از ثروت وأموال بلاد اسلام است ، شرح داده وبر وجوب حفظ آن به دو امر استدلال فرموده است يكى اين كه مال خداست كه به بندگان با ايمانش عطا فرموده است ودوم آن كه أو از طرف امام خزانهدار است تا وقتي كه أموال را پيش أو ببرد ، وكار خزانهدار هم حفظ ونگهدارى مال است ، واين كه در آن تصرفى نكند مگر با اجازه ودليل مورد اطمينان ، كه در پيشگاه خدا به آن استدلال كند .
وأشعث هنگامى كه أمير المؤمنين حكومت را به دست گرفت از آن حضرت مىترسيد ويقين داشت كه وى را از فرماندارى بر كنار خواهد كرد ، زيرا سابقهء سوئى در دين داشت وكردارهاى ناپسندى در دين وحرفهاى توهينآميزى در حق حضرت از أو صادر شده بود كه در گذشته ، ذيل سخن امام : وما يدريك ما علىّ ممالى « 1 » ، به برخى از آنها اشاره كردهايم .
( 55967 - 55961 ) امام پس از بيان وظيفة وتكليف أو ، به منظور آرامش خاطرش فرمود :
اميدوارم كه بدترين فرمانروا براي تو نباشم واين كلام را با لفظ اميدوارى آغاز كرد تا وى را ميان خوف ورجا نگه دارد ، وأشعث چون مىدانست كه اگر
هامش
( 1 ) خ 18 ، ج 1 ، صفحه 322 .