بت پرستى بود كه هر قبيلهاى بتي داشت وآن را پرستش مىكرد ، بت قبيلهء هذيل نامش سواع وبت بنى كلب ، ودّ وبت مذجح يغوث بود ، ودر دومة الجندل وذو الكلاع بتي به نام نسر ، پرستش مىشد ، وبنى ثقيف لات وعزّا را مىپرستيدند وقريش بنى كنانه ، أوس وخزرج بتشان مناة بود . هبل در خانه كعبه وبتهاى إساف ونايله بر كوههاى صفا ومروه ، قرار داشتند واز كارهاى به نامى كه ثمرهء ناداني وجهالت اين مردم بود آن است كه بنى حنيفة بتي را از مادهء خوراكى درست كرده ومدتي طولانى آن را پرستش مىكردند اما يك موقعى كه گرسنگى بر آنان غلبه كرد آن را گرفتند وخوردند در اين زمينه يكى از شعرا چنين سروده است : « افراد قبيلهء بنى حنيف در موقع سختى وگرسنگى خداى مورد پرستش خود را خوردند .
واز آن نترسيدند كه خدايشان آنان را سرانجام عقوبت وكيفر كند « 61 » » 3 - عمل ديگرى كه در نتيجهء جهالت انجام مىدادند ، قطع رحم ورعايت نكردن رابطه خويشاوندى بود كه گاهى به كمترين سببي شخص تحريك مىشد ، پدر ، يا برادرش را به قتل مىرساند اين مطلبي است روشن ، كه در تاريخ سرگذشت آنان همواره به چشم مىخورد .
4 - چهارم غارتگريها وجنگهايى كه در ميان آنان وجود داشت مثل جنگ ذي قار ، وبكر وتغلب از قبيلهء بنى وابل وجنگ را حس وجز اينها از ديگر روزهاى مشهور ، وحضور اين ملتها در جنگها وغارتگريها بيش از آن است كه به شمارش در آيد ، وتمام اين أمور از آثار جهالت وناداني است .
( 45415 - 45387 )
فانظروا إلى مواقع نعم اللَّه عليهم ،
حضرت در اين عبارات به مردم ، خاطر نشان مىكند كه پند بگيرند از موقعيت مردمى كه همزمان با بعثت پيامبر
هامش
( 61 )اكلت حنيفة ربها * زمن التقحم والمجاعة
لم يحذروا من ربهم * سوء العواقب والتباعه