قبل بيان كرديم اما در نسخهء سيد رضى مبدع با فتح دال آمده به معنايى كه ما براي كلمهء بديع بيان داشتيم ومراد از واژهء بديع در اين سخن امام صانع وآفريننده مىباشد يعنى وزن فعيل به معناى فاعل است چنان كه در قرآن مجيد چنين آمده است :
« بَدِيعُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ » *
« 13 » ، با اين توضيحات روشن شد كه هيچ يك از ويژگيهاى پديده از قبيل مسبوقيّت به عدم ، تغيير ، امكان ونيازمندى به غير ، بر حق تعالى اطلاق نمىشود وگرنه همان محالاتى كه ذكر شد لازم مىآيد .
در خاتمه بايد توجه داشت نسخهاى كه از سيد رضى نقل شد بهتر به نظر مىرسد .
59 - از خصوصيات ديگر حضرت بارى آن است كه وى آفرينندهء موجودات است امّا بدون آن كه از ديگران تقليد كرده باشد خلق الخلائق . . . غيره ، ما ، شرح اين مطلب را در تفسير خطبهء أول كتاب توضيح داديم .
خلاصه اين كه حضرت در واقع با بيان اين ويژگى خدا را از داشتن صفات سازندگان بشرى ، پاك ومنزّه دانسته است ، زيرا آنان بطور معمول در ساختن مصنوعات خود يا دنبالهرو گذشتگان هستند ويا از صورتهايى كه در ذهن خود ترسيم كردهاند آن را اقتباس مىكنند .
60 - حق تعالى در آفرينش موجودات از هيچ يك از مخلوقات خود كمك نگرفته است زيرا لازمهء آن نيازمندى وى به امرى است كه خود نيازمند ومحتاج به غير مىباشد كه محال است .
( 41435 - 41429 )
61 - أنشأ الأرض فأمسكها ،
خداوند زمين را به وجود آورد وبا قدرت كاملهء خود آن را در موقعش جايگزين فرمود وچون بطور معمول هر كس كه بخواهد شيئى را از خطرها محافظت كند بايد براي نگهدارى آن تحمل رنج وزحمت كند
هامش
( 13 ) سوره انعام ( 6 ) آية ( 100 ) يعنى : آفرينندهء آسمانها وزمين .