شهرهاى رسّ كه پيامبران را كشتند ، وأنوار سنّتهاى فرستادگان خدا را خاموش كردند ، وشيوههاى ستمكاران وجبّاران را زنده ساختند كجايند ؟ آنانى كه با لشكريان خود به حركت در آمدند ، وهزاران نفر را شكست داده وسپاهها گرد آورده وشهرها بنا كردند كجايند ؟ . »
[ شرح ]
( 38742 - 38699 ) جوهري در صحاح نقل كرده است كه نوف بكالى ( به فتح با وتخفيف كاف ) از أصحاب علي ( ع ) بوده واز ثعلب نقل كرده كه أو به قبيله بكاله منسوب است ، قطب راوندى گفته كه نسبت أو به بكال است وبكيل وبكال هر دو يك چيز واسم قبيلهاى از همدان است وگفته است كه نام بكيل شايعتر است ، عبد الحميد بن أبي الحديد شارح نهج البلاغة گفته است : قول درست غير از اين است كه اين دو تن گفتهاند وصحيح اين واژه بكال به كسر باست كه نام طايفهاى از حمير است واين شخص كه نام أو نوف بن فضاله است از اين طايفه واز أصحاب علي ( ع ) است ، واين أقوال همه بر سبيل احتمال است . امّا جعدة بن هبيره خواهر زاده أمير مؤمنان ( ع ) مادرش امّ هانى دختر أبى طالب بن عبد المطّلب ابن هاشم است وپدرش هبيرة بن أبي وهب بن عمرو بن عابد بن عمران بن مخزوم از أصحاب پيامبر ( ص ) است .
( 38829 - 38749 )
فرموده است : الحمد للّه . . . تا الأمر .
امام ( ع ) خداوند را ستايش كرده به اعتبار اين كه همه آثار عالم خلق وامر به أو بازگشت دارد وهمگى موجودات به أو منتهى مىشود ، آغاز آنها به صنع وآفرينش أو باز مىگردد وفرجام آنها نيز به أو پايان مىپذيرد ، زيرا أو غايت مطلوب ونهايت مقصود همه پويندگان به سوى كمال است ، واوست كه پس از فنا وزوال همه چيز پاينده وپايدار است .
همچنين أو را سپاس گفته به اعتبار اين كه أو واجب الوجود است وذاتا استحقاق دوام وبقا دارد وآنچه جز اوست مستحقّ فنا ونيستى است ، زيرا بر حسب