باز مىستاند ومردمانى را در جاى مردمان ديگر مىنشاند ، به خدا سوگند آنها پس از برترى وقدرتمندى مانند دنبه كه بر روى آتش آب مىشود گداخته ونابود خواهند شد .
اى مردم ! اگر در يارى حقّ از كمك به يكديگر دست باز نمىداشتيد ، ودر پست كردن وزبون ساختن باطل سستى نمىكرديد ، كسى كه همپايه شما نيست بر شما طمع نمىكرد ، وآن كه در برابر شما قوّت يافته بر شما توان ونيرو نمىيافت ، ليكن شما مانند قوم بني إسرائيل سرگردان شديد ، وبه جان خودم سوگند پس از من سرگردانى شما چند برابر خواهد شد ، زيرا شما حقّ را رها وبه پشت سر انداختيد ، واز كسى كه نزديكتر است بريديد وبه دورترين پيوستيد ! ! وبدانيد اگر از رهنماى خود پيروى مىكرديد شما را به راه پيامبر خدا ( ص ) مىبرد ، واز رنج بيراهه روى آسوده مىگشتيد واين بار گران دشواريها را از دوش خود به دور مىانداختيد . »
[ شرح ]
( 35360 - 35354 ) در اين بخش از خطبه روى سخن أمير مؤمنان ( ع ) با أصحاب ويارانش مىباشد ، مراد از أصل در عبارت وتشتّتوا عن أصلهم خود آن حضرت عليه السّلام است ، وجدايى آنها پس از انس والفت ، كنارهگيرى آنها از جمعيّت آن بزرگوار وپيوستن آنها به خوارج وجز آنهاست .
( 35367 - 35361 )
فرموده است : فمنهم آخذ بغصن .
يعنى برخى از اين يارانش به كسى كه پس از أو از خاندان پيامبر گرامى ( ص ) جانشين أو خواهد شد تمسّك خواهند جست وبه راه أو خواهند رفت مانند شيعيان ، واين كه برخى ديگر به راه ديگر خواهند رفت گفته نشده ودر تقدير است به سبب اين است كه با بيان حال دسته نخست ، به ذكر أحوال دسته دوم نيازى نبوده است .
( 35417 - 35368 )
فرموده است : على أنّ اللّه سيجمعهم .
يعنى كساني كه بر اعتقاد خود نسبت به ما پايدار بوده ، ودر بدترين