كلمهء « جهلاء » در عبارت امام ( ع ) تأكيد جاهليّت است ، چنان كه براي تأكيد تاريكى مىگويند : « ليل اليل » يعنى شبتر از شب ، تاريكتر از تاريكى .
( 18512 - 18504 )
قوله عليه السلام : حيارى في زلزال من الامر وبلاء من الجهل .
يعنى به دليل جهل ونادانيشان به مصلحت زندگيشان پى نمىبردند دليل اضطراب ونگرانى در امورشان نيز همين بود ، گرفتار بلا شدنشان ، بدين لحاظ ، كه بر يكديگر حمله برده ، گروهى ، گروهى ديگر را كشته وبعضي بعضي را أسير مىگرفتند .
( 18527 - 18513 )
قوله عليه السلام : فبالغ إلى آخره
مقصود از گذشتن پيامبر بر راه - مضيّه على الطريق » پيمودن راه خدا بدون انحراف مىباشد ، دعوت پيامبر ( ص ) با حكمت وموعظه نيك . ارشاد خلق به سوى حق از جهت أطاعت وفرمانبردارى دستور خداوند بود ، كه بدان حضرت فرمود : ادع إلى سبيل ربّك بالحكمة والموعظة الحسنة « 2 » دعوت با حكمت دعوت با برهان ودعوت با موعظه دعوت با خطابه وپند واندرز مىباشد توضيح اين دو لفظ را در مقدمهء كتاب ذكر كردهايم وفرق ميان حكمت وموعظه را نهادهايم .
پاورقی
( 2 ) سوره نحل ( 16 ) آية ( 125 ) : با حكمت وموعظه نيك مردم را به راه خدا دعوت كن .