بطور خلاصه ابن سينا بزرگترين فيلسوف و حكيم ايران است و دربارهى او و فلسفه و عقايد وى هر چه تحقيق به عمل آيد كم است .
* * *
تقى -
حضرت امام محمد تقى عليه السّلام نهمين پيشواى شيعيان مىباشد .
نام آن امام محمد و كنيهاش ابو جعفر و لقبش تقى و جواد است .
پدر بزرگوارشان حضرت على بن موسى عليه السلام هشتمين پيشواى شيعيان بود
ولادت با سعادتش در روز پانزدهم رمضان و يا يازدهم رجب سال 195 هجرى قمرى ، و وفات آن حضرت در روز يازدهم و يا آخر ذيقعده سال 220 هجرى قمرى در سن بيست و پنج سالگى روى داد و مدفن آن بزرگوار در شهر كاظمين نزديك بغداد است .
مأمون خليفهى عباسى پس از وفات حضرت على بن موسى آن حضرت را بخراسان دعوت كرد و مقدمش را گرامى داشت و با وجود اعتراض بزرگان بنى - عباس ، دختر خود ام الفضل را به ازدواج او در آورد و از اين نظر حضرت تقى در زمان مأمون بعزت و احترام بسيار زيست مينمود ، تا اينكه پس از مأمون ، معتصم خليفهى عباسى آن مرد بزرگوار را در بغداد زير نظر قرار داد و بنا بر بعضى روايات وى را در سن بيست و پنج سالگى مسموم ساخت ،
* * *
حافظ -
شمس الدين محمد معروف بحافظ شيرازى از مفاخر شعراى غزل سراى ايران است و پس از سعدى نخستين شاعر بزرك فارسى بشمار ميرود .
چون قرآن را حفظ داشت وى را حافظ لقب دادند و نيز تخلص او بحافظ از اين نظر است .
ظهورش در زمان شهرياران آل مظفر است و شاه شجاع و شاه مظفر و شاه منصور را در اشعار خود مدح گفته است .
كتاب عمده حافظ همان ديوان يا مجموعهى غزليات اوست كه پس از مرك او يكى از شاگردانش بنام گلندام آن را جمع و تدوين كرده است .
حافظ بزرگترين شاعر غزلسراى ايران است ، اشعار حافظ رنجها و مصائب و شكستهاى ايران را نقاشى كرده است ، غزلهاى او نمودارى