تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهاء الدين محمد العاملي ( فارسى ) — صفحة 307

مساهمون:

ص٣٠٧
از جهت يك غايت خيالى . بعقيده‌ى ابن سينا پيامبران داراى عقل مستفاد هستند و نبوت عبارتست از اتصال تام بعقل فعال كه خارج از نفس است .

نظرات عرفانى ابن سينا

با مطالعه‌ى رساله‌هاى نبوت و معراجيه و اسرار الصلواة و برخى رساله‌هاى ديگر ابن سينا چنين مستفاد ميگردد كه حكيم بتصوف تمايل داشته است . و نيز معتقدات وى درباره‌ى عقول و دخالت آنها در چگونگى حصول معرفت و وصول به حق تعالى ، جنبه‌ى عرفانى فلسفه‌ى وى را آشكار مينمايد . حكيم در مورد حصول معرفت و رسيدن به حق ميگويد كه هر چند براى رسيدن به حق شوق و حال مفيد است ليكن كافى نيست ، و بايد تعليم هم در كار باشد تا نفس استعداد كامل براى اتصال بعقل فعال پيدا كند . و ديگر اينكه رسيدن به حق ، اتحاد و يگانگى نيست ، زيرا اتحاد عاقل و معقول محال است مگر هنگاميكه نفس ذات خود را درك مىكند . و نيز زمانيكه نفس قابليت وصول به حق را پيدا كند اين رسيدن خواه ناخواه انجام ميپذيرد . « 1 » بطور كلى طريق سير و سلوك ابن سينا تعلم و تعقل مىباشد .

ابن سينا و دين اسلام

حكيم هميشه سعى كرده است كه فلسفه‌ى يونان را با مبادى شريعت اسلام سازگار نمايد و بدين منظور در كتب فلسفى خود بتطبيق دين و فلسفه پرداخته است و نيز رساله‌هائى بخصوص در اين موضوع نوشته است ، مانند رساله‌ى اسرار الصلواة و رساله‌ى معراجيه و رساله‌ى اسرار نبوت و رساله‌يى در موضوع حديث من عرف نفسه فقد عرف ربه ، و نيز برخى از سوره‌هاى كتاب مجيد را بسبك فلسفى تفسير كرده است مانند تفسير سوره‌ى حجر و تفسير سوره‌ى اعلى و تفسير سوره‌ى اخلاص
هامش
( 1 ) - در اين سه مورد ، طريقت تصوف نظرات ديگرى دارد كه در قسمتهاى آينده ذكر خواهد شد