جهتگيرى علمى در سدههاى نوزدهم و بيستم از مخالفتهاى مسيحيان عليه مسلمانان كاست و آنان را به سوى تلاش براى پژوهش و درك موضوع سوق داد . در اين جهتگيرى تحولى روشن آشكار گرديد و پژوهشهاى ارزشمندى نيز به انجام رسيد ، مانند موارد زير :
- پژوهشهاى تاريخى كه محمد را بزرگ مىشمارند ، مثل پژوهشهاى گوستاووايل « 1 » ، الويس اشپرنگر « 2 » ، ويليام موير « 3 » ، ليونى كىتانى « 4 » ، تاورآندره « 5 » ، ريچارد بلاشر « 6 » و مونتگمرى وات « 7 » .
- پژوهشهاى قرآنى از نويسندگانى مثل « تئودور نولدكه » ( پژوهشهاى تاريخى درباره قرآن ) ، ترجمه « گوستا و فلوگل » از قرآن ، و پژوهشهاى ريچارد بل و رودى پارت .
- مباحثى فراگير دربارهء فرهنگ اسلامى ، عبادات ، تصوف ، شريعت ، اخلاق ، ادبيات و هنر از كسانى چون گلدزيهر ، اسنوك هورگرونيه و لويى ماسينيون .
- مباحثى پيرامون تصوير مسيح در قرآن كريم از جى . اف . گروك ( 150 سال قبل ) و پژوهشهاى فراوانى كه در پى آن انجام گرديد .
هانس كونگ مخالفت خود را با بازگشت به جدال مسيحيت عليه اسلام از راه افترا ، تحريف و تشويه اعلام مىدارد و مىگويد : اينك بر ما است كه فهم اسلام را از درون آغاز كنيم و بكوشيم تا به پرسشهايى از اين قبيل پاسخ دهيم : چرا انسان مسلمان خداوند ، جهان ، عبادت ، حقوق بشر و نيز سياست و هنر را به گونهاى متفاوت از آنچه ما مىبينيم و با قلبى متفاوت از قلبهاى ما مسيحيان مىبيند « 8 » ؟
هامش
( 1 ). . lieW . GI( 2 ). regnerpS . A( 3 ) .riuM . W( 4 ) .. inateaC . L( 5 ) .. eardnA . T( 6 ) .. rehcalB . R( 7 ). . ttaW . M( 8 ) . التوحيد و النبوه و القرآن فى حوار المسيحية و الاسلام ، ص 28 - 29 .