انّه لا نبىّ بعدى » و نيز ر ك : به شمارهء 42
شرح
( 46 ) آيينهء اسكندرى ( آيينهء اسكندر ) : چون اسكندر شهر اسكندريّه معمور كرد در آن شهر بر كنارهء دريا براى آگاهى از شورش اهل فرنگ منارهاى ساخت آيينهاى از حكمت و طلسم ساخته و ديدبانى معين كرد تا تهيهء آمدن ايشان در آن آيينه ديده سكندر را آگاه گرداند . ( غياث اللغات ) نوشتهاند ارتفاع آن مناره سيصد گز و قطر آيينه هفت گز و دور آن بيست و يك گز بوده است . )
( 47 ) ر ك : شمارهء 3 )
( 48 ) اشارت است به سورهء « هل اتى » ، يا ( دهر ) يا ( انسان ) كه در حق على ( ع ) و اولاد طاهرينش ( ع ) نازل شده است . سعدى درين باره چنين گويد :كس را چه زور و زهره كه وصف على كند * جبار در مناقب او گفت هل اتىمفسران خاصّه و عامه از جمله زمخشرى در كشّاف نزول آن را در حق اهل بيت ( ع ) ذكر كردهاند . )
( 49 ) « اى آرزو و دلخواه من تا كى در غم و حسرت [ ديدار و الطاف ] تو باشم ؟ ! » )
( 50 ) منظور پنج تن از معصومين ( ع ) اند : حضرت محمد ( ص ) حضرت على ( ع ) فاطمهء زهرا ( س ) امام حسن ( ع ) و امام حسين ( ع ) كه پيامبر ( ص ) آنها را در زير عبا يا كساء گرد آورد و پيام الهى را بدانان ابلاغ فرمود . آل عبا يا آل كساء گفته شده است ( فرهنگ معين ) )
( 51 ) نوبت پنج وقت كه بر در پادشاهان زنند و اين از عهد سلطان سنجر مقرّر شده است . پنج نوبت زدن : كنايه از اظهار جاه و سلطنت كردن است ( غياث ) )
( 52 ) طبل در زير گليم زدن : كنايه از پنهان كارى و پوشيدن حقيقت . عرب گويد : فلان يضرب الطّبل تحت الكساء انورى گويد :كوس تو بر فلك رسيده و باز * طبل خصمت بمانده زير گليم) ( 53 ) اشارتست به داورى حضرت امير ( ع ) بين دو پرندهء متخاصم : باز و كبوتر - به قضاوت حضرت على ( ع ) در مورد مار نيز اشاره شده است ( ر ك : منتهى الآمال باب سوّم ، ص 21 ) )
( 54 ) ناظر است به روايتى در مورد سلمان فارسى كه بردهء فردى يهودى بود و براى آزادى وى مكاتبهاى ( قراردادى ) صورت گرفت كه سلمان صد اصله خرما به صاحب خود تحويل دهد و مقدارى طلا ( به مقدار تخم كبوتر ) نيز بپردازد تا آزاد شود . رسول اكرم ( ص ) به على ( ع ) فرمود : برادرت را يارى نما .
دانههاى خرما به كمك على ( ع ) كاشته شد و به ثمر رسيد و طلا را نيز حضرت رسول ( ص ) از غنايم پرداخت فرمود و سلمان آزاد گرديد . ( ر ك : روضة الواعظين فتّال نيشابورى ، ج 2 ، ص 328 ) )
( 55 ) اشاره است به اينكه خداوند متعال در برابر دو دست جعفر بن ابيطالب كه در جنگ موته از دست داد ؛ دو بال به وى عنايت فرمود . حضرت رسول ( ص ) درين باره فرمود : « انّ لجعفر بن ابيطالب جناحين يطير بهما فى الجنّه مع الملائكه » ( ر ك : طبقات ج 4 ، بخش 1 صص 26 و 27 ) )
( 56 ) ر ك : شمارهء 42