طبق موازين اسلامى از سوى شاه دستوراتى مانند منع مسكرات صادر شد ، اما در مجموع دورهء حكومت او با موفقيتهاى سياسى - مذهبى چندانى همراه نبود ، او نيز مانند جد خود نظر مساعدى نسبت به اقليتهاى مذهبى داشت و با عيسويان به ملايمت رفتار مىكرد . « 1 » حذف چهرههاى شاخص علمى شيعه در دوران سلطنت او كاملا محسوس است . اين حضور نيافتن واقعى علمى و مسئولانه كه به نوعى مرهون خواست شاه صفى بود وضعيت علمى ، فرهنگى و سياسى كشور را به ركود و خمودى كشاند . شيخ على نقى كمرهاى ، از علماى برجستهء شيعه در اين زمان از همنشينى با علما نسبت به دورهء شاه صفى اظهار نگرانى كرده است و با نوشتن كتابى مطالبى را براى جذب او به سوى علما مرقوم داشت . « 2 » در دورهء عباس دوم گزارشهايى از اقدامات شاه عباس براى ترويج تشيع به چشم مىخورد ، همچنانكه او در زيارت امام رضا عليه السّلام روش شاه عباس اول را زنده مىكرد و همانند جدش در نزديكى مشهد پياده مىشد و روى نياز به خاك خالق مىستود . « 3 » و باقى راه را تا بارگاه امام رضا عليه السّلام پياده مىرفت .
همچنين به گفتهء فيض كاشانى شاه عباس درپى ترويج مذهب تشيع بوده است . « 4 » از طرف ديگر باوجود اينكه در دورهء شاه عباس يهوديان مورد تعقيب قرار مىگرفتند « 5 » اما او در مقايسه با گذشتگانش از تعصب مذهبى به دور بود . بنا به درخواست شاه عباس
هامش
( 1 ) . دين و دولت در عصر صفوى ، همان ، ص 58 .
( 2 ) . صفويه در عرصه دين ، فرهنگ و سياست ، ج 3 ، ص 1175 .
( 3 ) . صفويه نماد اقتدار ايران ، ج 2 ، ص 280 .
( 4 ) . همان ، ص 280 .
( 5 ) . دين و دولت در عصر صفوى ، ص 59 .