تشيع در دوره ايلخانان در سال 656 ه ق با تشكيل حكومت ايلخانان در ايران و با صدمات شديدى كه با سقوط سلسله عباسيان به دست هلاكو خان ( 656 ه ق ) بر مكتب خلفا وارد شد « 1 » ، شيعيان به اندازهاى فرصت يافتند تا از فشارهايى كه از جانب عباسيان بر آنها وارد مىشود رهايى يابند و براى تعديل و كاستن از ظلم و توحش مغولان به دستگاه حكومتى آنها نزديك شوند و مقام و موقعيتى براى خود دست و پا كنند كه در به ثمر رساندن فتح بغداد و سقوط دستگاه عباسى نقش مهمى داشت . « 2 »
بزرگانى از شيعه نظير خواجه نصير الدين طوسى بعد از رهايى از زندان موفق شدند به دولت ايلخانى مغول وارد شده و تعداد زيادى از علما و آثار علمى را از خطر نابودى نجات دهند و علاوه بر آن ، مغولان خشن و انعطافناپذير را به اسلام متمايل كنند .
هامش
( 1 ) . اساسا تصميم برچيده شدن خلافت عباسى ، در مركز مغولان بنام قرهقوم و در جلسهء امراى مغول ( قوريلتاى ) تصويب شد و ادعاى برخى نويسندگان مبنى بر دست داشتن علماى شيعه در آن افسانهاى بيش نيست .
( 2 ) . شيرين بيانى ، دين و دولت در ايران عهد مغول ، ج 2 ، ص 3 - 592 .