مىايستاد رنگ مباركش دگرگون مىشد و از ترس خدا اعضاى بدنش مىلرزيد و در نمازش همچون بندهء ذليل كه در برابر پادشاهى مقتدر و بزرگ ايستاده باشد ، مىايستاد و همواره نمازش را چون نماز وداع مىخواند كه مىگفتى هرگز پس از آن ، نمازى نخواهد خواند . امام باقر عليه السلام از خشوع پدر بزرگوارش در حال نماز چنين نقل مىكند و مىفرمايد :
( 1 ) « امام على بن حسين عليه السلام وقتى كه در حال نماز بود گويى ساقهء درختى است كه هيچ حركتى نداشت جز آن كه باد شاخهاى از آن را به حركت آورد . . . » « 1 »
ابان بن تغلب مىگويد ، در خدمت امام صادق عليه السلام از نماز جدّش امام زين العابدين عليه السلام صحبت كردم و عرض كردم :
« من خود على بن حسين عليه السلام را ديدم وقتى كه به نماز مىايستاد رنگ مباركش تغيير مىكرد . . . »
امام صادق عليه السلام ، از روى تعجب فرمود :
« به خدا قسم كه على بن حسين مىدانست كه در حضور چه كسى ايستاده است ! » « 2 » آرى و اللّه ، امام سجاد معرفت كامل به عظمت پروردگار حكيم داشت و عبادتش از روى معرفت و اطاعتش از روى ايمان بود .
از جلوههاى خشوع امام در حال نماز ، آن بود كه هرگاه به سجده مىرفت سر از سجده بر نمىداشت تا اين كه عرق مىريخت ، « 3 » و يا آن كه از زيادى اشك چشم و گريه ، در آب ديدگان غرق مىشد . « 4 » راويان خبر از ابو حمزهء ثمالى نقل
هامش
( 1 ) وسائل الشّيعه : 4 / 685 .
( 2 ) وسائل الشّيعه : 4 / 685 .
( 3 ) تهذيب الاحكام : 2 / 286 ، بحار الانوار : 46 / 79 .
( 4 ) بحار الانوار : 46 / 108 .