عليه السلام و نهايت احتياط دينيش بود كه پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - اين مقام را به او سپرد . دانشمندان اسلامى با اختلاف گرايشها و مذاهب همگى در اين مطلب اتّفاق نظر دارند كه امام على عليه السلام پس از پيامبر ( ص ) از همه كس دانشمندتر و به امور شريعت و احكام دين آگاهتر و به شئون سياسى ، نظامى و اجتماعى واردتر بود ؛ بخصوص كه امّت هنوز تازه مسلمان بودند و قبل از هر چيز به بيان محاسن احكام شريعت اسلام و شرح و تفصيل مسائل مورد ابتلا از قبيل عقود ، ايقاعات و مواريث و حدود و امثال اينها نياز داشتند . طبيعى است كه تعيين نكردن آن حضرت براى اين مقام باعث محروميّت امت از مواهب اين بزرگمرد مىشد و آن هم چيزى است كه عقلا نبايد از پيامبرى كه به فرمودهء خداى تعالى نسبت به امت سخت علاقهمند و مهربان بود صادر مىشد :
لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ .
« 1 »
« براستى كه پيامبرى از جنس شما براى هدايت خلق آمد كه از فرط محبّت ، فقر و پريشانى و جهل و نادانى شما بر او گران است و بسيار علاقهمند به شما و نسبت به مؤمنان رءوف و مهربان است . »
( 1 ) اما نصوصى كه از پيامبر ( ص ) دربارهء امامت امام امير المؤمنين عليه السلام رسيده ، مجموعهء بزرگى است كه راويان و مورخان همگى نقل كردهاند و از همه مهمتر حديث متواتر غدير است كه پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله - در آن حديث امام على عليه السلام را جانشين خود قرار داد و به مسلمين دستور داد تا به عنوان امير المؤمنين با وى بيعت كنند ، و در آن حديث است كه فرمود :
« هر كس را كه من سرپرستم ، على سرپرست اوست ، خداوندا دوست بدار هر كه او را دوست بدارد و دشمن بدار هر كه او را دشمن بدارد . »
هامش
( 1 ) توبه / 128 .