مستمندانى كه هيچ راهى براى ادامهء زندگى ندارند ، حضور پيدا كنند و خود شخصا به دست مباركش از آنها پذيرايى مىكرد ، « 1 » همان طورى كه براى ايشان غذا و هيزم به پشت مىگرفت و به خانهء آنها مىبرد و به ايشان مىرساند . « 2 » و تا آنجا حال فقرا را رعايت مىكرد و به ايشان توجه مىفرمود كه راضى نبود محصول درخت خرما را شب - به خاطر آن كه فقرا در آن وقت حضور نداشتند - جمع كند تا مبادا آنها از استفادهء آن محروم بمانند . روزى به آن كسى كه امور منزل امام را اداره مىكرد به خاطر اين كه محصول درخت خرمايى را آخر شب جمع كرده بود فرمود :
« اين كار را مكن مگر نمىدانى كه رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - از چيدن ميوه و بريدن درخت خرما در شب نهى كرده است . و بارها مىفرمود : يك خوشه را به هر كس كه خواست مىدهى و روز چيدن محصول ، اين حق اوست . » « 3 »
( 1 )
نهى امام ، از رد سائل
امام عليه السلام از رد كردن سائل و محروم داشتن او نهى مىفرمود ، به اين دليل كه چندين پيامد بد دارد ، از جمله نابودى نعمت و فرا رسيدن بلا و گرفتارى است . سعيد بن مسيب روايت كرده مىگويد روزى در خدمت امام على بن حسين عليهما السلام شرفياب بودم ، موقعى كه نماز صبح را خواند ، سائلى در زد ، امام عليه السلام فرمود :
« به سائل چيزى بدهيد و او را دست خالى رد نكنيد . » « 4 »
هامش
( 1 ) بحار الانوار : 46 / 62 .
( 2 ) بحار الانوار : 46 / 62 و در دائرة المعارف بستانى ( 9 / 355 ) نيز قريب به اين عبارات آمده است .
( 3 ) وسائل الشّيعه : 6 / 138 .
( 4 ) كافى : 4 / 15 .