تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 587

مساهمون:

ص٥٨٧
حاصلخيز اراك است كه در شمال سلطان آباد واقع شده و از رود كوچكى موسوم به شهر آب مشروب مىشود . قراى معروف آن « خسروان » و « ساروق » است . ( از جغرافياى سياسى كيهان ) و به « فرهنگ جغرافيايى ايران » رجوع شود . ( 574 )

ص 109 ، سطر 3 : گلپايگان

[ گ ل پا ى گا ن ] ( اسم خاص ) . يكى از شهرهاى مركزى ايران است كه از شمال به كمره و از مشرق به جوشقان و از مغرب بجاپلق و از جنوب به خونسار محدود و اراضى آن بيشتر مسطح است . حمد اللّه مستوفى مىگويد جربادقان « 1 » ( گلپايگان ) از اقليم چهارم و طولش از جزاير خالدات « فه‌لب » و عرض از خط استواء « لدم » و آب آن از رودى است كه بقم مىرود . ياقوت محل آن را ميان كرج و اصفهان و مجاور همدان ذكر مىكند . به « جغرافياى سياسى كيهان » و « نزهت القلوب » و « معجم البلدان » رجوع شود . ( 575 )

ص 109 ، سطر 9 : صورت نوعيه

[ صو ر ت ن و عى ى ] ( تركيب وصفى ) . صورتى كه مشخص نوع مىشود . در كتاب « لغات و اصطلاحات فلسفى » ص 170 چنين آمده است : صورت نوعيه امرى است كه موجب اختلاف اجسام مىشود و بعبارت ديگر آنچه موجب اختلاف نوعى اجسام و مبدء آثار خارجى مختلف و مخصوص بهريك از انواع است صورت نوعيه مىنامند و باعتبار اينكه « جسم طبيعى » بدان تمام مىشود « كمال » مىگويند و باعتبار تأثير آن در غير « قوت » مىگويند و باعتبار مبدئيت آن براى افعال ذاتيه « طبيعت » مىنامند و در هر حال صورت جسميه مقوم جسم است .
هامش
( 1 ) - مستوفى نام اصلى گلپايگان را « گلبادگان » مىآورد و مىگويد اين نام پس از تعريب جربادقان شده است . ياقوت مىگويد اصل پارسى « جربادقان » كلمهء « گربادان » ، بوده است .
جهانگشاى نادرى ( فارسى ) — صفحة 587 | ميرزا مهدي خان استر آبادى