رودخانهء « زنگىچاى » بدانجا مىباشد . در اين درياچه ماهى قزلآلا ببزرگى يك ذرع ديده شده است در وسط اين درياچه جزيرهايست كه در آن جزيره كليسيايى متعلق بنهصد سال قبل وجود دارد . كليسياى معروف « اوچ - كليسيا » كه ارامنه آن را « اشت زميازى » « 1 » مىگويند به دو فرسخى ايروان است و طبق قول « شاردن » در جزء كتب موجود درين كليسيا كتابى است كه مىگويد نام قديم شهر ايروان « واقارشاپاط » بوده : « واقار » اسم يكى از سلاطين ارمنى و « شاپاط » به زبان ارمنى بمعنى شهر است « 2 »
بصفحات 105 و 106 و 107 « مرآت البلدان » جلد اول و « نزهت القلوب » و « معجم البلدان ياقوت » ذيل كلمهء « ايروان » و « سفرنامهء شاردن » و « قاموس الاعلام تركى » رجوع شود .
( 174 )
ص 18 ، سطر 18 : خوى
[ خ ى ] ( اسم خاص ) . اين ولايت در شمال غربى درياچهء « اروميه » واقع ، و داراى قراء مهم و حاصلخيزيست كه در درهاى بارتفاع 1100 متر قرار دارد . طول درهء خوى 29 و عرضش 12 كيلومتر است و از كاريزها مشروب مىشود . مركز اين ولايت شهر « خوى » است كه در 37 38 عرض شمالى و 15 45 طول شرقى واقع شده و فاصله آن از شهر « تبريز » 143 كيلومتر و در محل تقاطع دو راه مهم تجارتى « تبريز » به « طرابوزان » و « اروميه » به « جلفا » قرار گرفته است . « قتورچاى » « 3 » ، كه شعبهاى از « ارس » است ، از سه كيلومترى آن ميگذرد . در اوائل قرن نوزدهم به زمان فتحعلى شاه قاجار هيئت اعزامى ژنرال « گاردان » فرانسوى بدور شهر بارويى كشيد . در 1827 ميلادى روسها آنجا را محاصره كردند ولى بر اثر شجاعت مردم كارى از پيش نبردند و فقط بواسطهء عهدنامهء تركمانچاى سه هزار قشون روس موقتا در آنجا متوقف شد كه پس از دريافت خسارت آنجا را تخليه
هامش
( 1 ) - « اوچميادزين كليسيا »
( 2 ) - اين شهر فعلا پايتخت ارمنستان شوروى است .
( 3 ) - قطورچاى