ديگرى نمىشناخت و با تشكيل مجمعى در مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله ، رسماً از حكومت يزيد سرپيچى و او را از خلافت عزل كرد . « 1 »
بارزترين چهرهء رهبرى اين حركت حقطلبانه و انتقامجويانه عبدالله ، فرزند برومند حنظلهء غسيل الملائكه « 2 » بود و مردم به طور موقّت تا روشنشدن اوضاع ، به عنوان امير با او بيعت كردند . عبداللَّه در آن سال ، پنجاه و هشت سال و اندى داشت . مردم عناصر كاخنشين اموى را ، كه در منزل بزرگشان ، مروان بن حكم ، جمع شده بودند ، از مدينه بيرون كردند و بدين ترتيب ، پايتخت اوليّهء اسلام از نفوذ امويان خارج شد .
به محض رسيدن خبر به مركز ، يزيد يكى از خطرناكترين و پستترين فرماندهانش به نام « مسلم بن عقبه » ، را كه بعداً به دليل خونريزى و جنايات زيادش به « مجرم بن عقبه » شهرت يافت ، با لشكرى جرّار به استعداد پنج هزار نفر براى سركوبى مردم مدينه گسيل داشت . نيروهاى يزيد به نزديكى مدينه رسيدند و در بيابانى به نام « حَرَّه » « 3 » اردو زدند .
مردم مدينه به رهبرى عبداللَّه بن حنظله و عبداللَّه بن مطيع ، به دفاع پرداختند ، امّا در مقابل يورش ددمنشانهء لشكر يزيد شكست خوردند
هامش
( 1 ) - مروج الذهب ، ج 3 ، ص 68 - 69 ؛ البداية و النهاية ، ج 8 ، ص 218 و 220 .
( 2 ) - پدر عبدالله ، حنظله است كه صحابى پيامبر صلى الله عليه و آله بود . در شب عروسى او ، اعلام شد جهاد شد و وىفرداى آن شب ، به جبهه احُد شتافت و در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله جنگيد تا به شهادت رسيد . او به دليل آن كه از حجلهء زنان به جبهه آمده و موفق به غسل جنابت نشده و به همان حال به شهادت رسيده بود ، پيامبر فرمودند : ملائكه حنظله را غسل دادند و از آن به بعد ، به حنظله غسيلالملائكه معروف شد . عبداللَّه ثمرهء اولين شب عروسى حنظله بود . سيرهء حلبى ، على بن برهان الدين ، ج 2 ، ص 240 .
( 3 ) - المنجد فى الاعلام ، لويس معلوف ، كلمهء « حرّه » .