« پناه بردن » است .
زمانى كه خانهء كعبه دو در داشت ، درِ ديگر آن در كنار مستجار بود كه مسدود شد .
اينجا نيز از مكانهاى استجابت دعا است و محلى است كه مردم به آنجا پناهنده مىشوند به همين دليل بدانجا مستجار گفته مىشود . « 1 » محل ورود فاطمهء بنت اسد در كعبه ، براى تولد امام على عليه السلام همين بخش از ديوار كعبه بوده است .
حطيم
از مكانهاى محترم در مسجدالحرام ، در كنار كعبه ، حطيم است و مردم در اين قسمت براى دعا جمع مىشوند و به يكديگر فشار مىآورند . « 2 » اين كه آيا حطيم تنها همان محدودهء كنار حجر الأسود و باب كعبه را شامل مىشود يا وسعت بيشترى دارد ، اختلاف است . در روايتى از امام صادق عليه السلام ، تنها همين موضع را حطيم مىنامند . « 3 » چنان كه شيخ صدوق نيز آورده است كه حطيم فاصلهء ميان درِ كعبه و حجر الاسود را گويند ، جايى كه خداوند توبهء آدم را پذيرفت . « 4 »
به تعريف ديگر ، حطيم قسمتى از سطح مسجد الحرام است كه از حجر الاسود آغاز مىشود و به سمت اصل چاه زمزم - نه مدخل ورودى آن - و از آنجا تا مقام ابراهيم و پس از آن تا حجر اسماعيل ادامه مىيابد . اين محدوده را تا ديوار كعبه « حطيم » مىنامند . « 5 » در تعريف ديگر ، حطيم محدودهء داخلى حِجْر اسماعيل است .
حطيم از آغاز مورد توجه مسلمانان بوده و مردم براى استغاثه و دعا در آنجا جمع مىشوند . خواندن نماز در اين قسمت فضيلت بسيار دارد و سفارش شده است .
در ميانهء ضلعى كه درِ كعبه در آن است ، در روى زمين و كنار ديوار كعبه ، حفرهاى
هامش
( 1 ) نك : جواهر ، ج 19 ، صص 353 - 356
( 2 ) علل الشرايع ، ص 400
( 3 ) علل الشرايع ، ص 400 ؛ كافى ، ج 4 ، ص 194
( 4 ) من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 209
( 5 ) التاريخ القويم ، ج 4 ، ص 156 ، به نقل از ازرقى .