كنار همسرش ماند و فرداى آن روز ، با دلى لبريز از عشق به اسلام به آوردگاه نبرد رفت و شَهْدِ شَهادت نوشيد .
* عبداللَّه بن جَحْش بن رباب اسَدى ، از ديگر شهداى مهاجر است كه در كنار حمزه مدفون شد و از جمع شهداى احد ، تنها قبر حمزه و عبداللَّه مشخص است .
همانگونه كه اشاره شد ، در اين جنگ حدود هفتاد تن از مهاجر و انصار به شهادت رسيدند ؛ كسانى كه در روزهاى سخت به يارى اسلام شتافتند و از آن دفاع كردند . چندين خانواده بودند كه چند تن از عزيزان خود را در اين غزوه از دست دادند .
در حال حاضر ، مقبرةالشهداى احد از مكانهاى بسيار مقدس و زيارتگاههاى عمومى شهر مدينه است كه تقريباً همهء زائران مدينه ، به زيارت آنجا نيز مىآيند .
برخى ديگر از شهداى احد عبارت بودند از :
* شمّاس بن عثمان قرشى كه مجروح به مدينه آمد و يك شبانه روز بعد درگذشت و حضرت او را براى دفن به احد بازگرداند .
* انس بن نضر كه هشتاد و چند جاى ضربه و زخم بر بدنش بود . وى همان كسى است كه وقتى شنيد كسى فرياد زد : « محمد كشته شد بايد برويم و ما هم كشته شويم ! » گفت : « يا قَوم ! انْ كانَ مُحَمَّد قَدْ قُتِلَ ، فَانَّ رَبّ مُحَمَّد لَمْيُقْتَل » ؛ « اگر محمد كشته شده ، خداى محمد كه كشته نشده و زنده است . »
* سعد بن ربيع از نقباى مردم مدينه ، همچنين :
* خارجة بن زيد ، كه او را همراه سعد بن ربيع در يك قبر نهادند .
* عمرو بن جمُوح كه لنگ بود و چهار فرزندش مانع از رفتن او به جبههء جنگ بودند . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : شما او را منع نكنيد ، چه بسا خداوند شهادت را نصيب او كند .
* مالك بن سنان ، پدر ابوسعيد خُدْرى .
* عبداللَّه بن عمرو بن حِزام نخستين شهيد احد كه پيامبر صلى الله عليه و آله به فرزندش جابر فرمود : بر او گريه نكن . ملائكه همچنان او را زير بال خود داشتند تا به آسمانش بردند . « 1 »
هامش
( 1 ) بهجة النفوس و الأسرار ، ج 1 ، ص 144