امين السلطنه ، داماد امين السلطان ، ضريحى از فولاد در اطراف قبور ائمهء بقيع نصب كرد . « 1 »
از رسوم مردم حجاز اين بوده و گويا تا اين اواخر و شايد اكنون هم هست كه در دوازدهم رجب هر سال به مدينه آمده ، شب را به منطقهء احد ، بر مزار حمزه سيدالشهدا مىرفتند و تا صبح در فضاى بازى كه در اطراف كوه رمات بوده مىماندند . « 2 »
مسجد اميرمؤمنان عليه السلام و برخى اماكن ديگر در احد
در برخى از منابع حديثى شيعه ، از مسجدى با نام « مسجد اميرمؤمنان عليه السلام » در احد ياد شده است . اين مسجد ، كه در روايات توصيه به نماز خواندن در آن شده ، برابر مقبرهء حمزهء سيدالشهدا معرفى گرديده است . « 3 » اكنون از چنين مسجدى خبرى نيست .
در سمت قبلهء مسجد فسحكه شرح آن گذشت ، جايى به بلندى يك انسان ، بلكه بيشتر ، در درون كوه وجود دارد كه گفته مىشود رسول خدا صلى الله عليه و آله روى صخرهء زير آن نشسته است . همين طور در شمال مسجد ، غارى در كوه ديده مىشود كه مشهور است آن حضرت در آنجا داخل شده اما نقل درستى بر صحّت آن وجود ندارد .
در احد چشمهاى نيز بوده كه امير ودىّ بن جماز ، صاحب مدينه آن را تجديد كرده و آب را در نزديكى آن به جريان انداخته است .
تا چند سال پيش ، مسجدى روى جبل رمات وجود داشته است . نويسندهء كتاب « احد » كه خود از اهالى آنجاست ، به وجود اين مسجد اشاره دارد . گفتنى است بقاياى ساختمانى كه تا چندى قبل روى رمات ديده مىشد ، به معناى آن نيست كه همانجا مسجد بوده است ؛ زيرا تا حوالى سال 1354 خانههاى فراوانى روى رمات ساخته بودند كه استاد نجفى براى گرفتن تصوير از منطقهء احد ، مجبور شده تا از صاحبان آن خانهها
هامش
( 1 ) . سفرنامهء مخبرالسلطنه ، ص 270
( 2 ) . ذكريات العهود الثلاثه ، محمد حسين زيدان ، ص 219
( 3 ) . بحار الأنوار ، ج 97 ، ص 225