اجازه بگيرد .
در كنار مسجد ثنايا ، سنگى بوده كه آن را « حَجَر متّكا » مىگفتهاند و مشهور است كه رسول خدا صلى الله عليه و آله زمانى بر آن سنگ تكيه زد . در اين باره نيز متن مكتوب كهن وجود ندارد .
همچنين يك شاهد عينى مىگفت كه در حوالى سال 1340 شمسى ، در منطقه احد دو خانه بود كه به عنوان خانهء امام سجاد و امام صادق عليهما السلام شناخته مىشد .
شهداى ديگر احد
به جز حمزه ، نزديك به هفتاد نفر از مهاجر و انصار و بيشتر آنان از انصار ، در احد به شهادت رسيدند . در ميان آنان ، چهرههاى برجستهاى بودند ، مانند :
* مُصْعَب بن عمير ، وى با وجود آنكه از اشرافزادههاى مكه بود ، در همان آغاز بعثت ، اسلام را پذيرفت و با وجود همهء فشارها و آزارهاى خانوادهاش ، از رسول خدا صلى الله عليه و آله و اسلام دست برنداشت .
زمانى كه نخستين مسلمانان يثرب ، در سال دوازدهم با رسول خدا صلى الله عليه و آله بيعت كردند ، آنحضرت مصعب را به عنوان مبلّغ اسلام ، همراهآنان به يثرب فرستاد . او در اقامت يكسالهء خود توانست جمع كثيرى از مردم يثرب را به اسلام درآورد . مهمترين ابزار وى قرآن بود و از همين جاست كه گفتهاند : « فُتِحَتِ المدينةُ بالقُرآن » ؛ « 1 » « مدينه با قرآن فتح شد . »
قد و قامت مصعب بسيار شبيه به رسول خدا صلى الله عليه و آله بود و زمانى كه مصعب به شهادت رسيد ، قاتل وى گمان كرد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله را كشته است . لذا فرياد زد كه محمد را كشته است . همين امر سبب شد تا برخى از مسلمانان از صحنهء جنگ بگريزند ؛ چرا كه گمان مىكردند كار اسلام تمام شد ! خداوند در اين باره فرمود : « محمد رسولى همچون رسولان پيشين است ؛ آيا اگر بميرد يا كشته شود ، شما به جاهليت بازمىگرديد ؟ »
* حنظلهء غسيلالملائكه ، رادمردى كه شبِ نبرد به كابين ازدواج گام نهاد ، شب را
هامش
( 1 ) فتوح البلدان ، ص 21 ، نك : ربيع الابرار ، ج 1 ، ص 302