تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 369

مساهمون:

ص٣٦٩
اين عبارت به خوبى اشاره دارد كه خالد از قسمت چپ سپاه اسلام قصد حمله داشته است ؛ « وَ كُلَّما اتى خالِد مِن قِبَلِ مَيْسرة النّبيّ صلى الله عليه و آله ليَحوز حتّى يَأتِىَ مِن قِبَلِ السَّفح فَيَردّه الرُّمات حَتّى فَعَلوا ذلك مراراً » ؛ « چندين بار خالد كوشيد از سمت چپ پيامبر عبور كند تا از دامنهء كوه ، بر مسلمانان بتازد ، ليكن تيراندازان مانع شدند . » به گمان قوى ، خالد از آغاز جنگ ، در جنوب رمات ، به فاصله‌اى قابل توجه در كمين بوده تا به سمت شرق رفته ، كوه رمات را دور بزند و از سَفْح جبل ؛ يعنى درست از پايين كوه احد ، يا به عبارتى دامنهء احد به مسلمانان حمله كند . به هر روى جاى ترديد نيست كه خالد قصد دور زدن كوه رمات از پايين به بالا را داشته تا در دامنهء احد از پشت بر مسلمانان يورش ببرد و چنين كرد .

مسير رسول خدا صلى الله عليه و آله پس از خاتمهء جنگ

نتيجهء يورش سپاه شرك ، تفرقه و پراكندگى و فرار مسلمانان بود . در اين ميان ، رسول خدا صلى الله عليه و آله از اهداف اصلىِ مشركان بود ، اما به دليل پوشيده بودنِ صورتِ آن حضرت ، كسى ايشان را نشناخت . شمارى از مسلمانانِ آگاه ؛ از جمله امام على عليه السلام و ابودجانه در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله بودند و پس از متفرّق كردن سپاهيانى كه آنان را در تنگنا قرار داده بودند ، همراه آن حضرت به درون شعب آمدند . مشركان سرمست از پيروزى ، در آن لحظه به داخل شعب نيامدند و تنها در همان فضاى دشت‌گونهء منطقهء جرف به تعقيب مسلمانان فرارى ، مُثله كردنِ شهدا و احياناً جمع آورى وسايل موجود پرداختند . در اين باره كه رسول خدا صلى الله عليه و آله داخل شعب شدند ، كمترين ترديدى وجود ندارد . زمانىكه يكى از مشركان با به شهادت رساندن مصعب ، گمان كرد پيامبر صلى الله عليه و آله را كشته و خبر آن را اعلام كرد ، ابو سفيان از خالد در اين باره پرسيد . خالد كه متوجه ورود رسول خدا صلى الله عليه و آله به شعب شده بود ، به ابوسفيان گفت : « رَأَيتُهُ أَقْبَل في