سال 1345 ش . سنگفرش شد تا غبار آن سعى كنندگان و صاحبان مغازههاى اطراف را آزار ندهد . پس از آن ، در زمان ملك سعود ديوارهاى آن را سيمان كردند و به مرور با تعميراتى كه در سالهاى نخست قرن پانزدهم هجرى در آن صورت گرفت ، به شكل فعلى درآمد . الحاق فضاى بيرونمسعى و سنگفرش آن براى اقامهء نماز ، از اقداماتى است كه در دورهء فهد انجام شد . بخشى از اين فضا ، محل كوه ابوقبيس است كه از جاى برداشته شد و بخش مهمتر آن ، فضاى شعب ابىطالب است كه به مرور محل مسكونى گرديد و در اين اواخر به خيابان و مغازه تبديل شد و اخيراً به صورت يك ميدان باز با سنگفرش سفيد براى نمازگزاران درآمده است .
گفتنى است كه طول مسعى 5 / 394 و عرض آن 20 متر است . ارتفاع طبقهء اول 12 و ارتفاع طبقهء فوقانى آن 9 متر است . شيعيان ، همانگونه كه در طبقه دوم و سوم مسجدالحرام به طواف نمىپردازند ، در طبقهء دوم مسعى نيز سعى نمىكنند .
در ميانِ مسير رفت و برگشت طبقهء نخست ، مسيرى را با دو ديوارهء كوتاه سنگى از بقيه راه جدا كردهاند . در اين مسير ، افرادى را كه از راه رفتن عاجزند ، با چرخ حركت مىدهند .
مسعى مجموعاً هيجده در دارد كه بيرون مسعى را به داخل مسعى و از آنجا به داخل حرم متصل مىكند . برخى از اين درها ، با پل از روى مسعى به داخل مسجد منتهى مىشود كه عربها به آنها عبّاره مىگويند . مجارى زير زمينى نسبتا بزرگى در كنارهء مسعى تعبيه شده تا به هنگام سيل ، آب را به جهات ديگر هدايت كند و مسعى آسيب نبيند .
بخشى از كوه صفا همچنان باقى مانده است و سعى كنندگان هنگام رسيدن به كوه ، پاى خود را به آن مىزنند گرچه چنين كارى لازم نيست ؛ زيرا كه بخشى از سنگفرش ، روى كوه است و نيازى نيست كه پاى سعى كننده به سنگ كوه برسد .
تا سال 1374 شمسى ( 1416 ق . ) بخشى از كوه مروه برجاى مانده بود ؛ اما در اين سال ، به هدف گسترش محدودهء دور زدن سعى كنندگان و براى راحتى آنان ، قسمت
آثار اسلامى مكه و مدينه ( فارسي ) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ رسول جعفريان
ص١٠٧