تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 292

مساهمون:

ص٢٩٢
6 . بولش سرخ رنگ است و كمتر اتفاق مىافتد كه يكباره سرخ رنگ شود ، بلكه به تدريج مىشود . اگر بيمارى يرقان از اثر راه بندان‌ها و بندآمدگىها باشد اين علامت‌ها را دارد : 1 . در اكثر اوقات رنگ مدفوع سپيد يا زرد كم‌رنگ است . 2 . رنگ بول بسيار زرد است . 3 . بيمار در مَراق و پهلوى راست احساس سنگينى مىكند . 4 . از اثر غذا خوردن طرف راست بيمار به درد آيد و باد مىكند . 5 . سراسر بدن به خارش مبتلا مىشود . 6 . خواب بيمار بر پهلوى چپ سبك است و بيمار احساس سنگينى نمىكند .

ط ) دندان‌پزشكى

ارتودونسى

ابوالقاسم زهراوى اولين‌بار درباره ارتودونسى مطالبى نگاشته است . در فصل سى و سوم التصريف آمده است : « اگر بعضى از دندان‌هاى پيشين دهان بر اثر ضربه يا بر زمين افتادن لق شود و شخص نتواند درست لقمه‌اى را كه در دهان دارد بجود و ترس افتادن آن باشد و معالجه كردن با داروهاى قابض سودمند نيفتد ، چاره اين است كه آن را به وسيله مفتولى از نقره و بهتر از آن مفتولى از طلا به ديگر دندان‌ها متصل كنند ؛ بدان جهت كه نقره را آسيب زنگار مىرسد و پس از چند روز تعفن پيدا مىكند ، ولى مفتول طلايى چنين نمىشود و اين مفتول مىبايستى ستبرى به حد متوسط داشته باشد تا بتواند در ميان دندان‌ها جايگزين شود . راهكار نصب كردن آن چنان است كه مفتول را دولا كنند و از ميان دو دندان سالم آن را بگذرانند و سپس دو سر آن را از ميان يك يا چند دندان متحرك و لق شده عبور دهند و سرانجام از طرف ديگر به دندان‌هاى سالم برسند و پس از گذراندن دو سر سيم از ميان دندان‌هاى سالم از همان راه كه رفته بودند بازگردند و به همان نقطه كه از آنجا آغاز كرده بودند برسند و دو سر سيم را به ملايمت به هم ببندند و دندان‌ها را از حركت بازدارند . لازم است كه اين سيم‌بندى در نزديكى ريشه‌هاى دندان‌ها صورت‌پذير شود تا سيم از جا درنرود و سرانجام زيادى سيم‌ها را بايد با