در دوره خيزش مجدد جهان اسلام ، شاهد ظهور سه دولت « صفويه » در ايران ، « عثمانى » « 1 » در غرب ايران و « گوركانيان » در شرق ايران مىباشيم . از ميان اين دولتها بهصورت مختصر به فرهنگ و تمدن صفويان مىپردازيم .
الف ) اقتدار مجدد جهان اسلام
فرهنگ و تمدن دوره صفوى
با روند شكلگيرى و تشكيل دولت صفوى و تثبيت ، اقتدار و افول آن در گذشته آشنا شديد و ملاحظه شد كه اين دولت مراحل مختلفى را از نظر تاريخى و سياسى پشت سر گذاشته است . از اينرو در اين كتاب وضعيت فرهنگ و تمدنى اين دوره بهصورت مختصر بررسى مىشود .
1 . رسمى شدن مذهب تشيع
شاه اسماعيل صفوى در سال 907 هجرى در تبريز مذهب شيعه را رسمى كرد و فرمان داد تا خطيبان ممالك آذربايجان خطبه به نام « ائمه اثنىعشر سلام الله عليهم الى يوم الحشر » بخوانند . « 2 » با رسميت تشيع ، خلأهاى جدى فراروى صفويان قرار گرفت كه استقرار احكام شيعى و تمشيت امور بر مبناى فقه شيعه از آن جمله بودند . بنابراين شاه اسماعيل از علماى شيعى
هامش
( 1 ) . اساس دولت عثمانى در اوايل سده هشتم هجرى ( چهاردهم ميلادى ) گذاشته شد . قلمرو امپراتورى عثمانى در زمان سليمان ( 974 - 926 ق / 1566 - 1520 م ) به پهناورترين گستره خود رسيد ، چنان كه در زمان مرگ وى همه سرزمينهاى بين بوداپست ( در اروپا ) تا بندر عدن در منتهىاليه جنوبى شبهجزيره عربستان و از مراكش ( در آفريقا ) تا ايران ( در آسيا ) را دربر مىگرفت . اين دولت در حدود پنج قرن به حيات خود ادامه داد و در خلال جنگ جهانى دوم تجزيه گرديد .
( 2 ) . غياثالدين بن همامالدين خواندمير ، تاريخ حبيب السير فى اخبار افراد بشر ، ج 4 ، ص 467 .