تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١
اين نكات بعدها مورد توجه داروسازان و داروشناسان مسلمان قرار گرفت . در باب بهداشت تغذيه و پرهيز از پُرخورى در احاديثى از آن حضرت مىخوانيم : اخْشي ماخَشيتُ عَلي امتي كِبَرُالبَطْنِ وَ مُداوَمَه النوْمِ وَالكَسَلُ وَ ضَعْف‌ُاليقين ؛ « 1 » بر امت خويش بيش از هر چيز ، از شكم‌پرستى و پُرخوابى و بيكارگى و بىايمانى بيمناكم . نِصْفُ مايحْفَرُ لِامتي مِن‌َالقُبورِ مِن‌َالْعَينِ وَالمِعْدَهِ ؛ « 2 » يك نيمه قبرها كه براى امت من حفر مىشود ، از چشم [ زخم ] و پرخورى است . البَطانَهُ تَقْسيالقَلْبَ ؛ « 3 » پرخورى دل را سخت مىكند . ما مَلَأَ آدَمي وعاءً شراً مِنْ بَطْنٍ ؛ « 4 » انسان ظرفى بدتر از شكم پُر نمىكند . اميرمؤمنان على ( ع ) در اين مقوله مىفرمايد : كَثْرَهُ الَاكْلِ وَالنوْمِ تُفْسِدان‌ِالنَفْس وَ تَجْلِبان‌ِالمَضَره ، قِله‌ُالأَكْلِ يمْنَعُ كَثيراً مِنْ اعْلالِ الجِسْم ؛ « 5 » پُرخورى و پُرخوابى باعث فشار و تباهى مزاج و مايهء بروز عوارض زيان‌بار است . كمتر خوردن مانع بسيارى از بيمارىها مىشود . يكى از تعليمات پيامبر ( ص ) ، به‌منظور پيشگيرى از بيمارىها ، نخوردن گوشت خوك و پرهيز از نوشيدن مشروبات الكلى است . ايشان مصرف بيش از اندازهء گوشت را نيز مانند شراب ، زيان‌آور مىشمرد . « 6 » به نوشتهء ابن ابىاصيبعه ، حرفهء پزشكى از شريف‌ترين و سودمندترين سرمايه‌هاى انسانى است كه برترى آن در اسلام تصريح شده ؛ تا آنجاكه علم ابدان با علم اديان قرين دانسته شده و حكما نيز گفته‌اند :
هامش
( 1 ) . نهج‌الفصاحه ، ص 19 . ( 2 ) . همان ، ص 631 . ( 3 ) . همان ، ص 222 . ( 4 ) . همان ، ص 533 . ( 5 ) . عبدالواحد بن محمد آمدى ، فهرست غررالحكم و دررالكلم ، ص 14 . ( 6 ) . محمود نجم‌آبادى ، تاريخ طب در ايران پس از اسلام ، ص 87 .