كتاب حىبن يقظان او بيانگر تبحر وى در تشريح اجسام زنده و مرده است . ابنطفيل در اين كتاب شرح مىدهد كه چگونه آهوى زندهاى را تشريح كرد و قلب او را شكافت . او مىگويد قلب دو تجويف دارد : تجويف نخستين در سمت راست قرار دارد كه در آن خون جامدى موجود است و تجويف دوم نيز در سمت چپ بوده و از هواى گرم انباشته است . اين خون موجود در قلب ، درست همانند خونى است كه در تمام بدن جارى است و هرگاه از تن جارى شود ، جامد گردد . « 1 »
كتاب حىبن يقظان اول بار در سال 1708 ميلادى به انگليسى ترجمه شد و در همان سال در لندن چاپ گرديد . اين كتاب ديگربار در سال 1929 با اضافات و تحقيقاتى جديد منتشر شد . آقاى برونل « 2 » نيز اين كتاب را ترجمه كرد و آن را « بيدارى روان » نام نهاد كه در سال 1904 در لندن به چاپ رسيد . « 3 »
هامش
( 1 ) . علىاصغر حلبى ، تاريخ تمدن در اسلام ، ص 231 ؛ بنگريد به : عبدالملك بن طفيل ، حىبن يقظان ( زندهء بيدار ) ، ص 79 و 80 .
( 2 ). P . Bronnle .( 3 ) . نورالدين آلعلى ، اسلام در غرب ، ص 327 ؛ بنگريد به : عبدالحسين زرينكوب ، كارنامه اسلام ، ص 164 و 170 .