تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( ويژه علوم پزشكى ) ( فارسي ) — صفحة 119

مساهمون:

ص١١٩
كسى كه بخواهد دندان سالمى داشته باشد ، بايد اين نكات را رعايت كند : 1 . پرهيز از بسيار خوردن چيزهايى كه در معده به‌سرعت فاسد مىشوند ( مانند شير ، ماهى نمك‌سود ، ماهيابه ) ؛ 2 . پرهيز از هر نوع جويدنى به‌ويژه اگر شيرين‌مزه باشد ( همچون حلوا مغزى و انجير جويدنى ) ؛ 3 . نشكستن چيزهاى سخت با دندان ؛ 4 . خوددارى از بسيار سرد و به‌ويژه سرد بر گرم ، و بسيار گرم و به‌ويژه گرم بر سرد ؛ 5 . پاك كردن دندان با خلال ، اما نه به حدى كه به گوشت ميان دندان‌ها زيان رساند و دندان را لق كند ؛ 6 . پرهيز از خوردنىهاى آزاردهنده مانند تره كه براى دندان و لثه بسيار مضر است . فرد در مسواك كردن بايد معتدل باشد ، كارى نكند كه درخشندگى و ميناى دندان از بين برود . اگر مسواك به اعتدال باشد ، دندان را جلا مىدهد و تقويت مىكند و گوشت ميان دندان‌ها را سفت كرده ، و مانع بركندگى مىشود و دهان نيز خوشبوى مىگردد . بهترين مسواك آن است كه گيرندگى و تلخى در آن باشد . براى سرد كردن دندان بايد هنگام خواب روغن گُل بر دندان بمالند و اگر نياز به گرمى باشد ، بايد از روغن « بان » « 1 » و سنبل رومى استفاده شود وگاه نيز به هر دو نياز است . اگر به سردى نياز بود ، بهتر است كه اول با عسل دندان‌ها را ماساژ دهند و اگر كمى سرد بود يا گرمى آن كم بود ، ماساژ را با شكر انجام دهند . عسل و شكر ، هر دو براى جلا ، گرم كردن و پاكسازى دندان بسيار مفيدند ، اما شكر از عسل بهتر است . اگر نبات ساييده را با عسل مخلوط كنند و بر دندان بمالند ، آن را جلا دهد و پاك كند و لثه را سفت نمايد . اگر فرد شرابى را كه بيخ « لبانه » « 2 » در آن پخته شده ، دوبار مضمضه كند ، به
هامش
( 1 ) . بان ، گي - اهى است داراى برگ‌هاى مركب و بلن - د با گُل سفيد كه از آن نوعى روغن استخراج مىشود . ( لويس‌معلوف ، المنجد فى اللغه و الاعلام ، ص 25 . ) ( 2 ) . لبانه ، گياهى است كه عصارهء انساج آن براى پانسمان در زخم‌ها و جراحات به‌كار مىرود .