حنيفة بقول أبي عبد اللّه عليه السّلام فرجع عن قوله و قال بقول أبي عبد اللّه عليه السّلام .
( 3839 ) 16 - محمّد بن يحى ، عن أحمد بن محمّد ، عن ابن فضّال ، عن داود بن أبي يزيد قال : سئل أبو عبد اللّه عليه السّلام عن رجل كان في سفر و معه جارية له و غلامان مملوكان . فقال لهما : أنتما حرّان لوجه اللّه . و اشهدا أنّ ما في بطن جاريتي هذه منيّ . فولدت غلاما . فلمّا قدموا على الورثة أنكروا ذلك و استرقّوهم . ثمّ إنّ الغلامين أعتقا بعد ذلك فشهدا بعد ما أعتقا أنّ مولاهما الأوّل أشهدهما أنّ ما في بطن جاريته منه . قال : يجوز شهادتهما للغلام و لا يسترقّهما الغلام الّذي شهدا له لأنّهما أثبتا نسبه .
( 3840 ) 17 - محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد بن عيسى ، عن أحمد بن محمّد بن أبي نصر ، عن أحمد بن زياد ، عن أبي الحسن عليه السّلام قال :
شرح
را به ابو حنيفه بازگو نمودم ، ابو حنيفه از فتواى خود عدول كرد و فتواى ابو عبد اللّه را پذيرفت .
* ( 3839 ) * 16 - به ابو عبد اللّه صادق ( ع ) گفتند : خواجهاى با دو غلام و يك كنيز شخصى به سفر مىرود و در سفر به بستر مرگ مىافتد ، و براى اينكه شاهد داشته باشد به غلامان خود مىگويد : شما دو تن در راه خدا آزاد هستيد و هردو تن گواهى بدهيد كه جنين اين كنيز فرزند من است . خواجه مىميرد و كنيزش پسرى به دنيا مىآورد . چون به وطن باز مىگردند ، وارثان خواجه داستان را ساختگى مىپندارند و همه را در قيد بردگى نگه مىدارند . بعدها آن دو غلام آزاد مىشوند و مجددا گواهى مىدهند كه خواجهء قبلى آن دو تن را گواه گرفته است كه جنين كنيز فرزند اوست . اين گواهى چه صورت دارد ؟ ابو عبد اللّه گفت :
گواهى اين دو غلام آزاد شده مسموع است ، و كودك آن كنيز آزادى خود را بدست مىآورد ، ولى نمىتواند نسبت به سهم خود در مالكيت اين دو غلام ادعا كند ، زيرا اين دو غلام با قيد آزادى نسب و حرّيت او را ثابت كردهاند .
* ( 3840 ) * 17 - به ابو الحسن امام كاظم - عليه السلام - گفتم : خواجهاى كه چند بردهء اختصاصى دارد و در مالكيت چند بردهء ديگر نيز شريك و سهيم است