مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ »
[ النساء : 176 ] فهم الّذين يزادون و ينقصون . و كذلك أولادهم الذين يزادون و ينقصون . و لو أنّ امرأة تركت زوجها و إخوتها لأمّها و أختيها لأبيها كان للزوج النصف ثلاثة أسهم . و للأخوة من الأمّ سهمان .
و بقي سهم فهو للاختين للأب . و إن كانت واحدة فهو لها ، لأنّ الأختين لأب لو كانتا أخوين لأب لم يزادا على ما بقي و لو كانت واحدة أو كان مكان الواحدة أخ لم يزد على ما بقي . و لا يزاد أنثى من الأخوات و لا من الولد على ما لو كان ذكرا لم يزد عليه .
عدّة من أصحابنا ، عن سهل بن زياد ؛ و محمّد بن يحيى ، عن أحمد بن محمّد جميعا ، عن ابن محبوب ، عن العلاء بن رزين و أبي أيّوب و عبد اللّه بن بكير ، عن محمّد بن مسلم ، عن أبي جعفر عليه السّلام مثله .
شرح
پدران نوسان دارد ، گاهى ارث بيشترى مىبرند و گاهى كمتر ، پسران و دخترانشان نيز سهم پرنوسانى دارند كه گاهى كم مىشود و گاهى زياد .
و اگر فرضا خانمى مرحوم شود و وارثان او را شوهر و برادران مادرى او تشكيل دهند به اضافهء دو خواهر پدرى : براى شوهر يك نيمهء ميراث منظور مىشود ، معادل با سه ششم ؛ و براى برادران مادرى يك سوم منظور مىشود ، معادل دوششم ؛ و يك سهم باقيمانده از آن دو خواهر پدرى خواهد بود . و اگر به جاى اين دو خواهر پدرى يك خواهر پدرى فرض شود ، باز همان يك سهم باقيمانده را خواهد برد ؛ و اگر به جاى آن دو خواهر پدرى دو برادر پدرى فرض شود ، حق آنان نيز از همان يك سهم باقيمانده افزونتر نخواهد بود ؛ چنان كه اگر يك خواهر پدرى يا يك برادر پدرى باشد ، باز همان يك سهم باقيمانده را خواهد برد . هيچگاه خواهران ميت و يا دختران ميت از سهم برادران خود افزونتر نخواهند برد .
توجه : براى شناخت كلالهء پدرى و كلالهء مادرى به رسالهء ارث ، از همين مترجم ، مراجعه كنيد .