تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي ) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
آصفيه منصوب كرد و در گزارش رسمى خود نوشت : « كسانى كه با مولوى مذكور آشنايى دارند آنان مىتوانند بگويند كه نه فقط در ميان مردم محل ، بلكه در تمام هندوستان براى انجام اين كار بهتر و مناسب‌تر از وى نمىتوانند پيدا كنند » . مولانا در كتابخانهء آصفيه كارهايى مانند كتابشناسى ، كتابدارى ، تحقيق و مطالعه ، كمك به محققان و تشويق نوجوانان انجام داد و در پيشرفت كتابخانه زحمت كشيد . نسخه‌بدلهاى هزاران كتاب را به دست آورد . صدها محقق را دعوت و براى آنان كار مهيا كرد . نوادر متعدد را به دست آورد . فهرستها را آماده و كتابخانه را به صورت يك ادارهء فعال تبديل كرد . وى برنامه‌ريزى كرده بود كه كتابها را در لكنهو به چاپ برساند و برادرش اين كار را به وسيلهء « نول كشور » انجام داد . او فرصتى به دست آورد كه در دكن هم همان كار را انجام دهد . ورود « انيس » ( شاعر و مرثيه‌سرا ) به حيدرآباد بنا به دعوت فردوس مآب و تأييد نواب بهرام الدوله صورت گرفت . بعد از آن نيز اكثر اهل علم و ادب بنا به درخواست مولانا تصدق حسين به حيدرآباد سفر كردند . اكثر علما و محققان ، تحت تأثير مهمان‌نوازى و اخلاق پسنديده و تواضع مولانا تصدق حسين قرار گرفته بودند . عبد المسيح انطاكى ، شاعر معروف مصرى ، در شأن وى قصيده‌اى عربى به عنوان سپاس‌نامه سرود و به چاپ رسانيد . بعد از حدود بيست سال خدمات علمى در سال 1337 ه ق بازنشسته شد اما همكارى خود را در كميتهء نظارت كتابخانه به عنوان يك ركن اصلى ادامه داد . در سال 1342 ه ق به زيارت عتبات عاليات مشرف شد و در 25 شوال سال 1348 ه ق در روز پنجشنبه نزديك ساعت يازده صبح دار فانى را وداع گفت . در تشييع جنازهء وى هندو ، مسلمان ، سنى ، شيعه به تعداد زيادى شركت كرده بودند . وى در قبرستان قطب شاهى طرف بازار به خاك سپرده شد . با شنيدن خبر وفات وى مردم عراق ، ايران ، هند و دكن به گريه افتادند و در مراكز علمى از طرف علما مجالس ختم بر پا شد و شاعران به سرودن مراثى و تعيين مادّه تاريخ وفات او پرداختند .

فرزندان او عبارتند از :

1 - مولانا سيد عباس حسين ، سرپرست كتابخانهء آصفيه . 2 - مولانا سيد على محمد كه در صدر محاسبى دكن ، ناظم بود و در 27 رجب سال 1355 ه ق وفات يافت .