مقدار حاجتش بوده باشد .
مسأله 10 - اگر در ملك ديگران و بدون اذن صاحب ملك و يا در شارع عمومىو بودن مصلحت عابرين پياده آتشى برافروزد و اين آتش سوزى تلفاتى جانى و يا مالى به بار آورد وى ضامن است هر چند كه مقصودش به بار آوردن اين تلفات نبوده باشد ، بله در همين فرض اگر شخص ديگر چيزى را در آن آتش بيندازد و يا كسى را به طرف آتش هل بدهد خود آن شخص ضامن است نه افروزنده آتش ، و اگر عمل آتش افروزى او تلف و جنايتى به بار نياورد بلكه اثر توليدى از عمل او جنايتى را به بار آورد مثل اينكه آتش به جايى ديگر سرايت كند كه در آنجا افراد و اموالى هست نسبت به اموال ضامن است ، و اما نسبت به تلفات انسانى در صورتى كه عمداً اين كار را كرده باشد و بداند كه انسان نامبرده راه فرارى ندارد قصاص مىشود ، و اگر شبه عمد بوده ديه را از مال خودش بايد پرداخت كند و اگر خطاى محض بوده عاقلهاش آن را مىپردازد ، همه مسائلى كه در مورد آتشافروزى بيان شد درباره باز كردن آب به سوى افراد و اموال نيز مىآيد .
مسأله 11 - اگر زبالههاى چرب منزلش را نظير پوست خربزه در سر راه مردم بيندازد و يا جلوى درب خانهاش بر خلاف متعارف آبپاشى نمايد و منظورش از اين كار خدمت و احسان به عابرين نباشد و در نتيجه پاى كسى ليز بخورد و آسيب ببيند او ضامن است ، مگر آنكه رهگذر عمداً پاى خود را روى آن گذاشته باشد كه در اين صورت ضامن نبودن صاحب خانه موجه است ، و اگر در اثر اين كار حيوانى و يا انسان ديوانه و يا غيرمميزى آسيب ببيند ضامن است .
مسأله 12 - اگر ظرف و يا چيزى مثل آن روى ديوار خود بگذارد و آن چيز بر روى شخصى و يا مالى بيفتد و آن را تلف كند وى ضامن نيست ، مگر آنكه آن را به طور مايل نهاده باشد طورى كه احتمال سقوط و افتادن به كوچه را داشته باشد كه در اين صورت وى ضامن است .
مسأله 13 - كسى كه حيوانى خطرناك چون شتر مست و اسبى كه افراد را گاز مىگيرد و سگى درنده دارد واجب است آن را اگر خواست آن را نگهدارى نمايد ، در جايى آن را ببندد و از آسيب به مردم حفظ نمايد و اگر اين كار را نكرد و حيوان جنايتى بر كسى وارد آورد ضامن است ، اما اگر از خطر حيوانش آگاه نباشد و يا اگر آگاه است قادر بر ضبط آن نباشد و در ضبط آن كوتاهى نكرده باشد ضامن نيست ، و اگر حيوان او بر كسى حمله بياورد و آن شخص به خاطر دفاع از خود و به مقدارى كه دفاع اقتضاء مىكند حيوان را بزند و در نتيجه آن را تلف و يا جنايتى و نقصى بر آن وارد آورد ضامن نيست ، حتى اگر از نفس محترمهاى و يا از مال محترمى دفاع كرده باشد ضامن نيست ، اما اگر در دفاع از حد
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 706
مساهمون: السيد الخميني
ص٧٠٦