شود كه در اين صورت جانى بايد ديه پرداخت كند .
مسأله 32 - در پستان زن و نوك آن قصاص هست ، بنابر اين اگر زنى پستان زنى ديگر را و يا نوك پستان او را قطع كند قصاص مىشود ، همچنان كه اگر مردى نوك پستان مردى را قطع كند با رعايت برابرى محل از او نيز قطع مىشود يعنى اگر راست بوده راست او و اگر چپ بوده چپ او قطع مىشود ، و اگر مردى پستان زنى را قطع كند پستانش بدون رد و پرداختن چيزى قطع مىشود .
مسأله 33 - در دندانها نيز قصاص هست به شرط رعايت تساوى محل و بنابر اين دندان سمت راست جانى به خاطر اينكه دندان سمت چپ كسى را شكسته است شكسته نمىشود و نه برعكس ، و نه دندان ثنايايش به عوض رباعيه و يا به عوض دندان آسيا به عوض دندان نيش يا به عوض دندانى كه در حال خنده ظاهر مىشود و به عكس ، و نه دندان اصلى جانى به جاى دندان زائد مجنىعليه و نه زائد او به خاطر اصلى اين و نه زائد او در سمتى به خاطر زائد اين در سمت ديگر .
مسأله 34 - اگر دندانى كه از كسى كنده شد دندان دومى باشد يعنى دندانى كه بعد از دندان شيرى مىرويد در آن قصاص است ، و آيا در شكستن آن نيز قصاص هست يا نه ؟
دو وجه است اقرب آن است كه قصاص دارد و نوبت به ديه و ارش جنايت نمىرسد لكن در قصاص بايد طورى شكسته شود كه همانندى با دندان شكسته مجنى عليه رعايت شده باشد ، به طور مثال با ابزارى كه جديداً پيدا شده آن را بشكنند نه با امثال چكش كه غالباً به مثل دندانى كه جانى شكسته در نمىآيد .
مسأله 35 - اگر دندانى كه كنده شده قبل از قصاص دوباره برويد آيا قصاص ساقط است يا نه ؟ اشبه آن است كه بگوييم ساقط نيست هر چند مشهور گفتهاند ساقط است ، لكن چارهاى از احتياط نيست و احتياط به اين است كه قصاص نكنند ، حال اگر دندان جديد ناقص و به طور مثال كج و معوج روييده بايد رد آن حكومت شود كه چه مقدار ارش جنايت پرداخت كند ، و اگر به عين دندان اول روييده چيزى بر جانى نيست غير از تعزير .
مسأله 36 - اگر در فرض بالا دندان مجنى عليه بعد از قصاص از جانى دوباره برويد بر عهده مجنى عليه است كه غرامت دندان جانى را پرداخت كند ، البته اين در صورتى است كه فتواى ما مانند مشهور سقوط قصاص باشد ، مگر آنكه دندان جانى هم دوباره برويد كه اگر روييد غرامتى كه از مجنى عليه گرفته بر مىگرداند و با يكديگر صلح مىكنند ، و اگر بعد از قصاص دندان جانى دوباره روييد جانى هم نمىتواند دوباره آن را از بين ببرد .
مسأله 37 - اگر دندان كودكى را از ريشه در آورد منتظر مىمانند تا مدتى كه عادتاً كودكان
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 683
مساهمون: السيد الخميني
ص٦٨٣