تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى ) — صفحة 557

مساهمون:

ص٥٥٧
ترك سوگند به خاطر احترام نهادن به نام خدا تشويق كند و بگويد : اگر هم حق با تو است و راست مىگويى به خاطر اينكه نام خداى تعالى را وسيله به دست آوردن مال دنيا نكرده باشد از اين كار صرف نظر كن و اگر حق با تو نيست و دروغ مىگويى از عذاب خدا بترس كه در حديث آمده است كسى كه به خداى تعالى سوگند ياد كند در حالى كه دروغگو است كافر شده است ، و در برخى از روايات آمده كسى كه سوگندى بخورد در حالى كه مىداند دروغگو است او به جنگ با خدا برخاسته است ، و نيز در روايت ديگر آمده است به اينكه سوگند دروغى آبادىها را آنچنان ويران مىكند كه كسى از اهلش باقى نماند .

گفتار در احكام يد

مسأله 1 - هر مالى به هر شيوه‌اى از انحاء و به هر جهتى تحت استيلاء و در دست كسى واقع شود بر حسب ظاهر محكوم به اين است كه ملك آن شخص است چه اينكه آن مال از اعيان باشد و چه منفعت ، و چه حق و چه مانند اينها ، بنابراين اگر مزرعه موقوفه‌اى در دست كسى باشد و او ادعا كند كه من متولى آن هستم بايد حكم شود به اينكه آن ملك موقوفه است و آن شخص هم متولى آن است . و در دلالت يد بر ملكيت و شبه آن اين شرط معتبر نيست كه ببينيم صاحب آن در آن تصرفاتى مالكانه مىكند . بنابراين اگر چيزى در دست او قرار دارد ما بايد حكم به مالكيت آن كنيم هر چند كه در حال حاضر تصرفات موقوفه بر ملك در آن چيز ، نداشته باشد ، و نيز شرط نيست كه خود ذو اليد ادعاى مالكيت آن را كرده باشد ، و اگر چيزى در اختيار او باشد و در همين حال او از دنيا برود و معلوم نشود آيا اين چيز ملك او بوده يا نه و ادعاى ملكيت آن را هم كسى از آن شخص نشنيده باشد باز حكم مىكنيم به اينكه آن چيز ملك وى هست و در نتيجه به وارث او مىرسد . بله در دلالت يد بر مالكيت اين شرط معتبر است كه ذى اليد اعتراف به عدم ملكيت آن را نكرده باشد ، بلكه ظاهر اين است كه بايد حكم به ملكيت آنچه در دست اوست بكنيم هر چند خود او نداند ملك او هست يا نه ، و اين حكم همچنان معتبر است حتى زمانى كه خود او اعتراف كند به اينكه من نمىدانم اين مال ملك من هست يا نه ، باز هم حكم مىشود به اينكه مال ملك او هست و ديگران بدون اذن او نمىتوانند در آن تصرف كنند . مسأله 2 - اگر چيزى در تحت اختيار وكيل و يا امين و يا مستأجر كسى باشد محكوم به اين است كه ملك او است ، در نتيجه دست وكيل و امين و مستأجر دست خود او است و