ولايت خالد قسرى ، نسبت به تاريخ آغاز آن اختلاف نظر است ، چرا كه در تاريخ عزل عمر بن عبدالعزيز ، اختلاف نظر است . « 1 » و ولايت او تا زمان مرگ وليد بن عبدالملك - كه در جمادى الآخر سال نود و شش بود - ادامه يافت . « 2 » پس از آن و در زمان خلافت سليمان بن عبدالملك بن مروان ، سه نفر ولايت مكه را برعهده داشتند : خالد قسرى « 3 » و سپس طلحة بن داود حضرمى و پس از او عبدالعزيز بن عبداللَّه بن خالد بن اسيد بن ابوالعيص اموى .
در مورد ولايت خالد قسرى از سوى سليمان ، ازرقى مطلبى در تأييد آن آورده « 4 » و زبير بن به كار نيز به شكل آشكارتر از ازرقى ، از آن سخن گفته و آورده است : محمد بن ضحاك ، از پدرش گفته كه خالد بن عبداللَّه قسرى ، عبداللَّه اصغر بن شيبة بن عثمان را ترساند و فرار كرد و به سليمان بن عبدالملك پناه آورد . محمد بن ضحاك مىگويد : خالد بن عبداللَّه در آن زمان از سوى سليمان بن عبدالملك والى مكه بود . سليمان بن عبدالملك نامهاى به خالد بن عبداللَّه نوشت كه به او [ يعنى عبداللَّه اصغر ] نياز دارد و گفت كه به وى امان داده است . وقتى نامه به دست خالد رسيد ، نامه را به كنارى گذاشت و آن را باز نكرد و دستور داد عبداللَّه اصغر را حاضر كردند . خالد او را لخت كرد و شلاقش زد و سپس نامه را خواند و گفت : اگر اين نامه را خوانده بودم ، تازيانهات نمىزدم . عبداللَّه نيز نزد سليمان بازگشت و جريان را به او گفت . [ سليمان ] نامهاى نوشت و دستور داد دست خالد را قطع كنند . يزيد بن مهلب در اين باره با سليمان بن عبدالملك صحبت كرد و دستش را بوسيد و درصدد برآمد تا او را از تصميمش منصرف كند . آن گاه نامهاى را همراه با عبداللَّه روانه كرد كه در آن نوشته بود : اگر خالد نامه را خوانده و پس از آن به عبداللَّه اصغر تازيانه زده ، بايد دستش بريده شود و اگر پيش از خواندن نامه تازيانه زده ،
هامش
( 1 ) . خليفه در تاريخ خود ، ص 302 و ذهبى در تاريخ الاسلام ، ج 5 ، ص 64 ؛ با قاطعيت گفتهاند كه او در سال 89 توليت مكه را برعهده گرفته است .
( 2 ) . تاريخ خليفه ، ص 310 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . اخبار مكه ، ج 1 ، ص 287 .