فهل فرحُ يأتى بشىء تريده * وهل جزعُ يُنْجيكَ مما تحاذِرُ
اى برادر زاده آيا مىدانى كه چرا قعيقعان ، بدين نام ، ناميده شد ؟ گفتيم : نه . گفت :
در آنجا قومى به جنگ ما آمدند كه شمشيرهايشان به يكديگر مىخورد و صدا مىداد . از اين رو آنجا را قعيقعان ناميدند . اى برادر زاده آيا مىدانى چرا ( اجياد ) را بدين نام ، نامگذارى كردند ؟ گفت : نه . گفت : از اين جهت كه آنجا غرق خون شد و براى همين ( اجياد ) نام گرفت . اين خبر را ازرقى « 1 » نيز نقل كرده ، ولى بر خلاف فاكهى اسناد آن را نياورده است . در جاى ديگر راجع به اين خبر آمده است كه ابوسلمه و همراهانش ، صبح هنگام به آبى رسيدند و همگى آب نوشيدند و او بود كه نخستين بار بر آن چاه رفته بود . در اين زمان ، مردى نزد آنان آمد و گفت : از كدام خاندان هستيد ؟ گفتند : از قريش . و در اين روايت آمده است كه آن پيرمرد ، پس از ذكر نسب خود خطاب به ابوسلمه شروع به خواندن اين ابيات كرد كه :
كأن لم يكن بين الحجون إلى الصفا . . . تا آخر اين ابيات را قرائت كرد .
ازرقى در خبر خود بيت سومى را كه فاكهى در اين خبر ، آورده ، ذكر نكرده . « 2 » و البته درستى اين خبر ، بعيد است ، زيرا لازمهاش اين است كه عمرو بن حارث ، يك هزار سال عمر كرده باشد ، چرا كه اگر اين داستان صحت داشته باشد ، اندكى پيش از اسلام به وقوع پيوسته ، زيرا ابوسلمه آن را درك كرده است و دليل اينكه اندكى پيش از اسلام بوده ، همين مسأله است ، زيرا سنّ او نزديك به سن پيامبر صلى الله عليه و آله بوده است و همچنانكه در صحيح بخارى « 3 » به نقل از پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است ( ثويبه ) « 4 » خدمتكار ابولهب هر دو را شير داده است . و اگر چنين باشد لازم مىآيد كه سن عمرو تا اين تاريخ رقمى باشد كه ذكر كرديم ، چرا كه در فاصله ولايت بنىخزاعه بر مكه يعنى پانصد يا سيصد سال عمر كرده است و پس از آن
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، ص 82
( 2 ) - نك : اخبار مكه ، ج 1 ، ص 97
( 3 ) - بخارى ، شمارهء 2110 و صحيح مسلم ، شمارهء 1449 ، كتاب الرضاع باب تحريم الربيبة و اخت المرأة .
( 4 ) - درباره او نگاه كنيد به : الاصابه ، ج 4 ، ص 257 - 258 ، و الروض الأُنُف ، ج 1 ، ص 186