داشت كه در چار طرف چاه به صورت آهك اندود شده قرار گرفته بود . وزن پنجره آهنى روى چاه زمزم در حال حاضر 62 « من » و هر « من » 260 درهم است . آهن برخى پنجرههاى سمت ديوار غربى جايگاه زمزم را اضافه كردهاند و پلكانى را كه از آن به روى پشت بام جايگاه و نيز به سايبان اذانگوها مىرفتند ، بزرگتر كردهاند ؛ زيرا اين پلكان به هنگام تعمير در سال 818 و همزمان با تعميرات در خلوتگاه عبورى كنار جايگاه زمزم ، خيلى تنگ درست شده بود . براى اين پلكان نردههايى از چوب ساده قرار دادند و در مجموع پلكان ديوارهاى جايگاه و فراز آن و نيز سايبان اذانگوها و جاهاى ديگر ، خيلى عالى انجام شد و تاريخ پايان اين كارها ، رجب سال 822 بود و زير نظر يكى از اهل مكه به نام خواجه شيخ علىبن محمدبن عبدالكريم جيلانى « 1 » انجام گرفت .
در كنار جايگاه زمزم ، خلوتگاهى بود كه در آن ، بركهاى وجود داشت كه از آب زمزم پر مىشد و كسانى كه وارد خلوتگاه مىشدند از آن آب مىنوشيدند . اين خلوتگاه در طرف صفا ، درى داشت كه تخته شد و به جاى خلوتگاه ، بركهء پوشيدهاى درست شد كه بر ديوارهء سمت صفا ، راه آبهايى گذاشته شد و مردم با پا گذاشتن روى سنگهايى كه پاى اين راه آبها گذاشته شده بود ، وضو مىگرفتند . روى اين بركهء سرپوشيده ، جايگاه كوچكى با پنجرهاى رو به كعبه و پنجرهاى رو به صفا و سكوى كوچكى به سوى بركه بود . اين كار به همين صورت در سال 807 ، انجام شد . پس از آن در دههء اوّل ذى حجه ، سال 817 - به اين خاطر كه گفته مىشد برخى عوام نادان در آنجا ، نجاست مىكردند - آنجا را خراب و با خاك يكسان كردند و به جاى آن سقاخانهاى براى سلطان ملك مؤيد ابونصر شيخ ساختند كه مردم از آنجا آب مىنوشيدند و بدين ترتيب ، دعاى مردم براى وى كه چنين كارى كرده بود ، دو چندان گرديد .
اين سقاخانه به شكل مربع مستطيل است كه سه پنجرهء بزرگ آهنى دارد . روى هر پنجره ، لوحى از چوب خوش تراش قرار دارد . يكى از پنجرهها به طرف كعبه و دوتاى
هامش
( 1 ) - سخاوى مىگويد : او در گيلان زاده شد و به شام و مصر و مكه و يمن آمد و مدتى در مكه ماند و سپس به يمن رفت و در همان جا در سال 848 ه . وفات يافت . نك : الضوء اللامع ، ج 5 ، ص 313 ، شماره 1034