آن خوددارى كردند ، آنان را مجبور به قبول آن كرد و قفل مزبور را به ايشان داد كه ( كه هزار دينار آن را ) ميان خود تقسيم كردند . ( صالح بن عباس ) قفل قبلى را براى خود برداشت .
مسبّحى نيز داستان قفل را آورده است ، ولى داستان او با آنچه كه فاكهى بيان كرده تفاوت دارد . وى در اخبار مربوط به سال 219 آورده است كه طاهربن عبداللَّهبن طاهر به همراه گروه زيادى از لشكريان ، قفلى كه در آن يك هزار مثقال طلا بود به حج آورد و آن را به در كعبه آويخت و قفل قبلى را برداشت . اين قفل طلاكارى شده بود و گفته مىشود حَجّاج دستور ساخت آن را داده بود . اين مطلب از روى نسخهاى به خط رشيد بن منذرى از مختصر كتاب مسبّحى نقل گرديد .
از جمله چيزهايى كه در زمان ازرقى يا اندكى پس از وى ، به كعبه هديه شد ، طوقى است از طلاى مرصّع به زمرّد و ياقوت و غيره كه با ياقوت سبز و بزرگى مزيّن شده بود .
فاكهى در اين باره مىگويد : در سال دويست و پنجاه و نُه ، يكى از پادشاهان سِنْد ، اسلام آورد و طوقى از طلا كه در آن صد مثقال طلاى مُرصَّع به زمرد و ياقوت و الماس و يك نگين ياقوت سبز بود ، براى كعبه فرستاد . وزن آن بيست و چهار مثقال بود كه به پردهداران تقديم شد . ايشان نيز دربارهء آن نامهاى به معتمد علىاللَّه ، خليفه عباسى نوشتند و مرواريد آن را درآوردند و به زنجير طلا كشيدند و در وسط طوق در برابر ياقوت و زمرّد قرارش دادند . معتمد نيز فرمان داد كه آن را آويزان كنند و در سال 259 در كنار ديگر آويزهاى كعبه ، آويخته شد .
از ديگر اشيائى كه در زمان ازرقى يا اندكى پس از او در كعبه آويخته شد ، نوارى از نقره بود كه نوشتهاى در ميان داشت و آن شامل بيعتنامهء جعفربن معتمد و بيعتنامهء ابىاحمد موفق بود . فاكهى در نقل اين مطلب ، مىافزايد : آنگاه فضلبن عباس هاشمى در موسم حج سال 261 به مكه آمد و بيعتنامهء جعفربن معتمد و بيعتنامهء ابىاحمد موفقباللَّه برادر خليفه و متن قراردادِ معتمد همراهِ او بود . نوارى از نقره براى آنها درست كرد كه در آن 350 درهم نقره به كار رفته بود كه نامه و نوشتهها در آن قرار داشت و در
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى ) — صفحة 223
مساهمون: محمد مقدس
ص٢٢٣