بسيارى كه آن را فضيلت مىشمارند ، مكروه نمىداند . هركس بيم گناه دارد بايد بداند كه در برابر ، براى نيكوكار ، ثوابِ افزونتر نيز در كار است .
از ميان اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله تعداد پنجاه و چهار نفر در مكه اقامت داشتند كه محبّ طبرى در « القرى » آنان را بر شمرده است . و نووى در « الايضاح » يادآور شده كه استحباب اقامت در مكه ، مرجّح است . او كراهت مجاورت را از نظر كسانىكه قائل به كراهت هستند ، به همان علتى مىداند كه محبّ طبرى ذكر كرده است . سپس مىگويد :
كسانىكه آن را مستحب مىدانند به خاطر فضيلت بيشتر حسنات و طاعات است . گروه بى شمارى از پيشينيان و نيكان مورد اقتداى امّت ، در مكه مجاور و مقيم بودهاند .
به عقيدهء ما يكى از دلايل استحباب اقامت در مكه و همجوارى با آن ، رغبت پيامبر صلى الله عليه و آله به سكونت در آن است كه در حديث عبداللَّهبن حمراء و ابنعباس و ابوهريره و ابنعمر منعكس شده است .
بلال نيز طى ابيات زير ، در آرزوى بازگشت به جاهايى بود كه مكه و پيرامون آن ، از آن جملهاند :
الا ليت شِعْري هل أبيتنَّ ليلةً * بفخٍّ وحولي إذخِرٌ وجليلُ ؟
وَهَل أرِدْنَ يوماً مياه مَجَنَّة * و هل تَبْدُوَنَّ لي شامة وطفيل ؟
در تاريخ ازرقى نيز اين گونه آمده است . « 1 » در بخارى به جاى بفخّ ( در مصرع دوم ) ، « بِوادٍ » آمده است .
پيش از اين گفتيم كه « اذْخِر » گياه معروف و خوشبويى است . و « الجليل » گل ياسمن است و « فخ » وادى زاهر است ؛ زيرا ياقوت در معجم البلدان « 2 » وقتى به فخّ مىرسد ، مىگويد : سيد علىبن وهاس علوى گويد : فخ وادى زاهر است كه در آن قبر گروهى از علويانى است كه در درگيرى با ياران موسى الهادىبن المهدىبن المنصور ، در ذىحجهء
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 1 ، ص 191
( 2 ) - ج 3 ، ص 237